Şargada Toplum

    

    İncil kaynaklı Barabbas olayını bilmeyenler için özetleyeyim.

    Roma İmparatorluğunun Kudüs Valisi Pontius Pilatus olduğu dönemde hapsedilen bir mahkumdur Barabbas. Aklınıza gelen her suçu işlemiştir; katildir, hırsızdır, tecavüzcüdür, hayduttur, eşkıyadır... Vali Pilatus bunu hapse attığında Hz İsa ile aynı hücreyi paylaşır. Bir yanda her türlü kötülüğün ve karanlığın sembolü; diğer yanda sevginin, iyiliğin, aydınlığın timsali Hz. Mesih bulunuyor... O günün devlet geleneğine göre Fısıh (Hamırsız) bayramında Valinin bir mahkumu affetme yetkisi var, hatta bu yetki kutlamaların bir parçası haline gelerek kural gibi yerleşmiş. Buna göre affedilme adayı iki mahkumu Vali belirliyor, ancak ikisi arasındaki seçimi halka bırakıyor. Halkın seçimine saygı göstererek onların kararına uyuyor ve işaret ettikleri kişiyi affediyor... Vali Pilatus, Barabbas ile hücre arkadaşı Hz. İsa'yı aday olarak göstermiş. Ayrıca gönlünün İsa'dan yana olduğunu söyleyip kendi fikrini de belirtmiş, ancak halkın kararına uyacağını da eklemiş. Zaten halkın da aynı kararı vereceğini düşünerek içi rahatmış. Göz var izan var, melek gibi biri dururken apaçık bir caniyi seçecek değiller herhalde, diye düşünmüş olmalı... Hiç de düşündüğü gibi olmamış. İyilik ve güzellik temsilcisi dürüst insanlara düşman olan kötülüğün elebaşıları propagandaya başlayıp halkı ifsat etmişler. Sonuçta Barabbas'ın affedilmesi yönünde irade ortaya çıkmış. Pilatus da buna uyarak katili affetmiş... Bu arada Hz. İsa çarmıha gerilerek idam edilmiş. Ancak, herkes karakterinin gereğini yapar esasınca Barabbas da kısa süre içinde aynı suçları yine işleyerek tutuklanmış. Ertesi Hamırsız bayramında Vali iki affedilme adayından biri olarak yine Barabbas'ı göstermiş. Maksadı Kudüslülerin hatalarını telafi ederek onu cezalandırmalarını sağlamakmış. Pilatus öyle ummuş, ama halk yine Barabbas'ın affedilmesi yönünde oy kullanmış.

    Bu olaydan yola çıkarak, iyiliği cezalandırıp kötülüğü ödüllendiren toplumlara kötülük üreten anlamında kötülük toplumu denilmiş. Bizim köyde işi gücü kırıp dökmek, yakıp yıkmak, bozup dağıtmak olan kişilere şargada (şergede) derler. Mesih ruhluları boğazlayıp Barabbasların önünü açan topluma Şargada toplum denilse yeridir.

    Barabbas olayından Prof. Yaşar Nuri Öztürk sayesinde haberdar olmuştuk. 2013 yılı sonundaki büyük yolsuzluk olaylarını halkın onaylaması üzerine bu konuşmayı yapıyor, ve ülke hızla asıl siyasi onaylama günü olan 30 Mart 2014 seçimlerine doğru gidiyordu. 

    Tam da böyle bir ortamda yolsuzluk ve hırsızlık soruşturmasında görevli adli, mali ve emniyet görevlilerini tutuklama furyası başladı. Bunlar yapılırken önceki dönemden darbe suçlamasıyla tutuklu bulunanlar adeta törenle serbest bırakıldı. Bundan sonraki dönemde yargı ve emniyet çevrelerinde çalışkanlığı, dürüstlüğü ve temizliğiyle öne çıkmış ne kadar bürokrat varsa tutuklanma ve en azından kızağa, pasif göreve alınma faaliyetleri gözle görülür bir şekilde artacaktır. İşin garibi böyle memurların neden cezalandırıldığını çok iyi bilmesine rağmen halktan hiç itiraz yükselmemiş, hatta bu cezalandırmayı alkışlamıştır. Bu halk desteği olmasaydı iyilerin ve iyiliğin öldürülmesi süreci bu kadar rahat başlayamazdı.

    Fakat asıl hapishanelerin boşalması 2016'daki 200 bin adi mahkumun salıverilmesi olayıdır. Burada amaç masumlara yer açmaktan başka bir şey değildi. Yolsuzluk soruşturmalarından beri toplumda iyice şeytanlaştırılan bu insanlar, karanlık darbe girişiminden sonra terörist ilan edilmişlerdi. Kitlesel tutuklamalar için cezaevlerinde onlara yer açmak gerekiyordu. Bu yüzden neredeyse bütün suçlular serbest bırakıldı ve yerlerine ev hanımları, öğretmenler, doktorlar, askerler hasılı bir sürü temiz insan dolduruldu. Barabbaslar dışarıda, masumlar zindandaydı. Toplum bütün bunları hep alkışladı...

    Bu seneden itibaren yargı paketi adı altında tam dört kanun çıkarıldı. Beşincisi dün (25 Aralık) yürürlüğe giren bu kanun değişiklikleriyle binlerce adi suçlu affedilerek serbest bırakıldı. Her düzenlemede masumlar af kapsamı dışında tutuldu, ne kadar kötülük timsali suç makinesi varsa yararlandırıldı. Gariptir, afla çıkanların yarıya yakını aynı suçları işleyerek tekrar içeri giriyordu. Ve yine garip bir şekilde necip(!) Türk milleti olan biteni sevinçle karşıladı.

    Dünkü paketle yine 55 bin mahkum serbest bırakılmış, yakınlarında bir heyecan, bir heyecan... Masumları kesinlikle kapsamayacak şekilde ince ince dokunan yasa paketinden aslında 120 bin kişi yararlanacakmış. Galiba tepki çekmemek için hepsini birden salıvermeyi göze alamamışlar.

    Yalnız iktidar cenahından biri (Feti Yıldız) 'İstisna tutulanlar biraz daha sabretsin' demiş, en yakın zamanda onları da çıkaracaklarmış. Tabi bundan kasti cinayet işleyenler ve örgütlü suçlara karışanları kastediyor, masumları değil.

    Son paketin yürürlüğü ilginç tarihe denk geldi. Hıristiyanların noeliyle Müslümanların regaib kandilinin çakıştığı gece suçlular salıverildi. Tıpkı Fısıh/Hamırsız bayramında Barabbas'ın affedildiği gibi... 

    Gelgelelim önceki aflarda olduğu kadar coşkulu değil toplum. Bu kadar suçlunun salıverilmesini yanlış bulanlardan tek tük memnuniyetsizlik sesleri yükseliyor. Açık açık eleştiremiyorlar, ama bu tiplerle birlikte yaşamak istemediklerini mırıltı şeklinde de olsa söylüyorlar. Bu kadarcık itiraz (eğer buna itiraz denirse) bu milletten umutlanmak için yeterli bir sebep mi, bilemiyorum.

    Barabbas toplumu olduğumuz kesin... Kötülüğü kutsayan, iyiliği ve iyileri cezalandıran; kötülük üretip sürekli kötülükle oturup kalkan bir toplum olduk... Bunun karşılığı Barabbas'larla birlikte yaşamak galiba... Bir de meselenin 'Sakın zalimlere meyletmeyin, yoksa ateş size de dokunur (Hud 113)' boyutu var.

    Bütün bunları düşününce Allah'ın bu milleti hala sevdiğini de söyleyebiliriz. Barabbas'ları içimize saldırarak onlarla terbiye etmek istiyor olabilir. Çirkinliklerini, bayağılıklarını, pisliklerini yaşatarak zalimi desteklemenin ateşini dokunduruyordur. Bize mühlet üstüne mühlet, fırsat üstüne fırsat veriyor olabilir. Ta ki, tövbe edip pişmanlık duyalım... Gerçi böyle bir pişmanlık işareti henüz görülmüyor; hala masumlara terörist, hain diye küfrediliyor ve hala Barabbas'lar alkışlanarak affediliyor...

    Allah bu şargada toplumu ıslah etsin, değilse ...

Geviş Getirme Veya Kabe Tavafı

    

    Tam on yıldır şeytan taşlıyoruz, huzur içinde tavafa bir türlü vakit bulamadık. 

    Eskiden böyle değildi; hayatı dengede götürür, madde-mana, dünya-ukba kefelerini birlikte doldurmaya çalışırdık.

    Okumadan duramazdım mesela. Planlı okumalarım vardı. Kitap seçerken de kalp-dimağ dengesine dikkat ederdim. 

    Kalp/gönül 'Allah'ın evi'dir, onu beslemeye yönelik okumalar Kabe'yi tavaf ile eşdeğer. Şeytan taşlama yerine geçecek siyasi dünyevi yazılar, kitaplar da okur, dengede sürer giderdi hayat.

    Sonra bildiğiniz gibi; dilekçeler, iddialar, savunmalar; itirazlar, dava örnekleri, başvurular... Taşla babam taşla... Kabe'ye yaklaşamadık bile...

    Son beş yılda ise Eğretiköy'e daldık. Onu yaz bunu yaz derken, neredeyse beş cilt tamamlandı. Tabi bunca yazı için okuma araştırma gerekiyordu, elbette okuduklarımız konuyla ilgili şeyler. Kalbin hayatına dair eserlerden yine uzak kaldık.

    Eğretiköy yazılarını bu yıl sonunda bitirmeyi planlıyorum. Artık tavaf zamanı... İlk planda okumayı düşündüğüm iki kitabı hazırladım. Kalp yolculuğuna çıkaracak bu kitapları üç aylarda bitirmeyi düşünüyorum. Tahmin edileceği gibi seçtiğim kitapları okumak, anlamak çok zor; yine de kendimi zorlayacağım.

    Kalp yolculuğu sırasında yazmak icap ederse, bu yazılar okuduklarımla ilgili olacaktır. Fakat onları yayınlar mıyım, bilemiyorum.

    Bununla beraber çıkmayı düşündüğüm bu yolculukta hiç bir şey planlandığı gibi gitmeyebilir. En başta okuma konusunda bir çıkmaza girebilirim. Bugün bir arkadaşın bu konuyla ilgili bir paylaşımını gördüm, şöyle diyor: 

    "Eskiden boş kalmayı büyük bir kayıp sayardım. Kısa dolmuş yolculuklarında bile ya okunacak ya dinlenecek bir şey bulmaya çalışır, beyin veya zihin tekneme sürekli bir şeyler atmam, ha bire onları yoğurmam gerektiğine inanırdım. Kırkımı geride bıraktığımda beynin veya zihnin dışarıdan bir şey almadan, içindekileri evirip çevirmesinin, onlara yoğunlaşmasının insanın kendisiyle karşılaşmasına, kendini tanımasına daha çok yaradığını keşfettim. Bunun için boş boş durabilme egzersizleri yapıyorum kendimle."

    Bunu okuduğumda aklıma ilk gelen şey öküzün geviş getirmesiydi. Bilindiği gibi sığırlar, hapır hupur yedikleri samanı hemen hazmetmezler. Çünkü yediklerini, üç bölümden oluşan ve işkembe denen midelerinin ilk bölümünde tutarlar. Yeme ameliyesi bitip dinlenme fırsatı buldukları anda, ilk bölümde tutulan samanı tekrar ağzına alarak çiğnemeye başlarlar. Onun salya akıtarak boş boş çene egzersizi yaptığını sandığımız bu harekete geviş getirme deniliyor. Samanın hazmı yemeyle değil geviş getirmeye başlıyor. İnsan okuduklarını hemen özümseyemiyor; biraz vakit geçip süzme, karşılaştırma, analiz gibi bazı operasyonlara tabi tutmak gerekiyor. Yani bellekten geriye alıp zihinsel geviş getirmeye tabi tutmak lazım...

    Ayrıca bu paragrafta çok mantıklı gibi görünen 'okuduklarını hazmetme' ameliyesi, aslında tembel bir kafanın okumaktan kaçış bahanesi gibi de geliyor. Yaş ilerledikçe zihin kendine sözde mantıklı gerekçeler arayabilir. 

    Yolculuğun daha başında böyle zihinsel ayak sürümeyle karşılaşırsam ilk durağa bile ulaşamamaktan korkarım. Bu yüzden bizim tavaf işi, şaftı tamamlamadan yarım kalabilir. O zaman şeytan taşlamaya devam, deriz.

Güldeste

Bend beküsil bâşu âzâd ey buser

Çend bâşî bend-i sîm ü bend-i zer

(Evlât, kölelik bağını çöz ve azat ol;) 

(Daha ne kadar altın ve gümüşün esiri olacaksın?)

    La Edri

*** 

Kuvvet O’nun biz güçlüyüz;

O’nun namıyla ünlüyüz,

Zirveler aşar yürürüz;

Zorluklar âsândır bize.

Malımız yok pek ganîyiz;

O’nun ile olduk aziz.

Tefekkürdür mesleğimiz;

Yaş-kuru irfandır bize.

***

Hayâlî fakr şalına çekenler cism-i üryânı,

Ânınla fahrederler, atlas ü dîbâyı bilmezler.

    Hayali

***

El fakru cevherü ve sivael fakr-ı arazu

Vel fakru şifâun ve sivâel fakr-ı marazu

El alemü küllühü suden ve gururu

Vel fakru minel alem-i sırrun ve garazu

(Fakr, her şeyin özü; onun gayrisi ise suret ve şekildir.) 

(Fakr bir şifa, başkası ise marazdır.) 

(Bütün âlem bir hevâ, bir çalım ve gurur;) 

(Fakr ise varlığın sırrı ve özüdür.)

    Mevlana

***

Eyleme fakra hakaretle nazar ey Nâbi,

Fakr, âyinesidir suret-i istiğnânın.

    Nabi

***

Kabz u bast O’ndan birer tecellîdir bilene,

Şükr içindir bast ve kabz eder, insan bilene...

***

Zenân-ı Mısri behengâm cilve-i Yûsûf

Zî rû-yı bî hûdî ez dest-i hûd be-berîdend

Makarrest ki dil pâre pâre mîkerdend

Eger cemâl-i tüvâ nûr-i dîde mî dîdend

Zihûbî tu beher câ hikâyeti mî güftend

Hadîs-i Yûsuf-i Mısrî füsâne iy bâşed

(Mısır kadınları Hz. Yusuf ’un cemalini gördüklerinde) 

(Kendilerinden geçmiş ve o dehşet içinde kendi ellerini kesmişlerdi.) 

(Ellerindeki hançerleri kalblerine saplarlardı.) 

(Eğer onlar Senin cemalini görselerdi,)  

(Senin güzelliğinin bahsedildiği yerlerde;) 

(Yusuf ’un güzelliğinden söz etmek efsaneden ibaret kalır.)

    Molla Cami 

***

Cezbe derler bir cünûn vardır fevz-i emin

Bundan eyler îtilâ bâlâya esrâr-ı cünûn

    Mecdi Efendi

***

Bir cezbe verdi tab’ıma bahrin hurûşu kim,

Sandım muhît-i feyz-i ilâhî hayâlimi...

    Muallim Naci

***

Cezbe-i aşk olmayınca neylesin şeyhim beni,

Hak’tan ilham gelmeyince neylesin şeyhim beni..!

    Yunus

 ***

Câmî mekûn endîşe nezdîkî vedûrî

Lâ kurbe velâ bu'de vel'a vasla velâ beyne

(Câmî, sen yakınlık ve uzaklık endişesine düşme,) 

(Zira aslında ne uzaklık ne yakınlık, ne vuslat ne de ayrılık diye bir şey yoktur.)

    Molla Cami

 ***

Dôst nez dîgter ez men be menest

Vîn acizter ki men ez vey dûrem

Çikûnem bâ ki tevân güft ki o

Der kenâr-ı men ü men mehcûrem

(Dost bana benden daha yakındır;) 

(Ne acayip ki ben ondan uzağım...) 

Ne diyebilirim ki; dost benim yanımda,) 

(Oysaki ben ondan uzağım.)

    Sadi-i Şirazi

 ***

Ey cefâ-yı tû zî-devlet hûbter

Ventikam-ı tû zî cân mahbûbter

Aşıkam ber kahr u ber lutfeş bahid 

El aceb men aşık her în dûzid

Vallah er zînhâr der bostân revem

Hem çü bülbül zîn nâlân şevem

În aceb bülbül ki bukeşâbed dehân

Tâ hored o hâr râ bâ gülistân

(Senin cevr u cefân Devletli olmaktan daha güzeldir.) 

(Senin intikamın candan daha sevgilidir.) 

(Ben cidden O’nun kahrına da lütfuna da âşığım.) 

(Ne gariptir ki ben zıtların âşığıyım.) 

(Allah’a kasem olsun ki, bu hâr-ı belâdan) 

(Bostân-ı safâya gidersem, hep bülbül gibi inleyici olacağım.)

(Gariptir; bülbül ağzını açtığında) 

(Hem hâr hem de gülistan söyler.)

    Mevlana

 ***

Fütüvvet yolu Kafdağı’ndan geçen define,

Bu defineden düz yolda yorulanlara ne!..

 ***

İstikamette gerektir reviş-i sıdk u sebât

Kademin merkeze koy, devrede perkârın ucu.

    Esat Muhlis Paşa

 ***

Bâyed ihlas der cümle amel

Tâ pezîred tâ'atet Rabb-i ecel

Çünki ihlas murg-ı tâa'terâ cenah

Bî cenâh kûy mî perî evc-i felah

(Sana bütün davranışlarında ihlâs gerektir; )

(Ta ki, Rabb-i Ecell senin amelini kabul ede;) 

(Zira ihlâs, taat kuşunun kanadıdır.) 

(Siz, kanatsız felâh semtine nasıl uçabilirsiniz ki..!)

    Mevlana

 ***

Tereskarkârî ez vera' peydâ şeved

Her ki bâşed bî vera' rüsvâ şeved

Bâ vera' herkes ki hod râ kerd râst

Cünbüş ü ârâmeş ez bahr-i hudast

Ân ki ez Hak durustî dâred tama'

(Der mahabbet kâzibeş  dân bî vera'

(Vera duygusundan Allah korkusu peydâ olur,) 

(Vera’sız kimse ise kıyamette rüsva olur.) 

(Kim ki vera çizgisinde istikametini buldu,) 

(Onun duruşu da kalkışı da hareketi de sükûnu da Allah için oldu.) 

(Bir kimse ki, Hak dostluğunu umar,)

(Eğer vera yoksa, o kimse muhabbet iddiasında yalancıdır.)

    F. Attar

 ***

Hak Teâlâ eder takva ehlidir ulunuz

Müttakînin makamı Cennet, içtiği kevser olur.

    La Edri

 ***

Dîn ü takva râ Hudâyâ her ki dâd

Hest o ender dü âlem ber murâd

Her ki merd pâr sâ vü  müttakiyest

 O saîd vü rastgârest nî şakîyest

Her ki o râ nîst ez takvâ şiâr

Hestî-yi ev nîst gayr ez şeyn ü âr

Nîst ziyâde der hakikat mürde est

Gayre ez ân ki reh behadret bürde est

(Allah din ü takvayı kime verdiyse)

(O, dünya-ahiret muradına ermiştir.) 

(Kim ki, hak eri ve takva sahibidir,) 

(O bir şakî değil saiddir ve dosdoğru yoldadır.)

(Kim ki takvadan nasipsiz ve takva emaresinden yoksundur,) 

(Onun varlığı ayıp ve ardan başka değildir.) 

(Aslında, Hazreti Hakk’a yol bulandan başkası da)

(Diri değil, ölüdür.)

    İbrahim Şahidi

 ***

Ve şedde min seğabin ahşâ ehu ve tavâ
Tahtel hıcârati keşhan mütrafel edimi
Ve râvedethül cibâlüş şümmü min zehebin
An nefsihî fe erâhâ eyyemâ şememi
Ve ekkedet zühdetû fîhâ darûratühû
İnned dârurate lâ ta’dü alel ısami
Ve keyfe ted’û iled dünya darûratü men
Levlâhü lem tahrucid dünyâ minel ademi

(O, açlıktan bağırsaklarını sargıyla sardı..)

(Ve o latîf ciltli mübarek böğürlerini taşlarla sıkıştırdı.) 

(Koca koca dağlar altın kesilip O’na arz olunmayı niyaz ettiler de,) 

(Himmeti çok yüksek olan O Zât onlara karşı müstağni davrandı.) 

(O’nun dünyevî ihtiyaçları da zühdünü teyit eder;) 

(Zira O Masumlar Masumu’nun ihtiyaçları O’nun ismetine ilişememişti.) 

(O’nun ihtiyaçları, O’nu dünyaya nasıl davet edebilirdi ki.!) 

(O olmasaydı, dünya ademden kurtulup varlığa eremezdi.)

    Busuri

 ***

Çîst dünya ez Hudâ gâfil bûden

Nî kumaş ve nokra vü ferzendûzen 

Mâl râkez beper-i Hak bâşî hamûl

"Ni'mel mâlü's sâlihu" güft ân Resûl

Âb der geştî helâk-i geştî est

Âb ender zîr-i geştî puştî est

(Dünya nedir? O, Hudâ’dan gafil olmaktır;) 

(Kumaş, gümüş, evlâd ve kadın değildir.) 

(Eğer dünya malını Hak rızası için omuzlarsan,) 

(Ona Hz. Resûl: ‘İyi insan için iyi mal ne güzeldir!’ buyurmuştur.) 

(Geminin içindeki su geminin helâkine sebep,) 

(Geminin altındaki su da onun hareketine vesiledir.)

    Mevlana

  ***

Velemmâ kasâ kalbî vedâgat mezâhibî

Cealtü'l recâ liafvike süllemâ

Teazamni zenbî felammâ garentühü

Biafvike Rabbî kane afvüke a'zemâ

(Kalbim kasvet bağlayıp yollar da sarpa sarınca,)

(Ümidimi affına merdiven yaptım.)

(Günahım gözümde büyüdükçe büyüdü ama,)

(Onu alıp affının yanına koyunca,) 

(Affını tasavvurlar üstü büyük buldum.)

    İmam Şafi

  

    ***

Bin havf ile çeşm-i cânı bâz et. 

Encâm-ı belâdan ihtirâz et.

    Şeyh Galib

  

    ***

Ka'r çi begûzîd her ki âkılest

Zân ki der halvet safâ-hây-ı dilest

Zulmet çi bih ki zulmethây-ı halk

Ser nebered ân kes ki gired pây-i halk

Halvet ez ağyâr bâyed ne zi yâr

postîn beher-i dey âmed ne behâr

(Akıllı olan kuyu dibini seçmiştir,)

(Zira halvette gönül safası vardır.)

(Kuyu karanlığı halk karanlığından iyidir,)

(Halkın ayağını tutan sırra muttali olamamıştır.)

(Halvet ağyare karşı lazımdır, yare karşı değil,)

(Kürk kışın lazımdır, baharda değil.)

    Mevlana

  

    ***

Pâk eyle gönül çeşmesini tâ durulunca,
Dek tut gözünü gönlüne gönlün göz olunca.
Efkârı ko, dil destisini ol çeşmeye tuttur;
Ol âb-ı safâbahş ile ol desti dolunca.
Sen çık aradan hânesini sâhibine ver;
Bî-şek gelir Allah evine sen savulunca..
Evvel koma ki, sonra çıkarmak güç olur güç
Şeytan çerisi hâne-i kalbe koyulunca.!

    Lâmekânî Hüseyin Efendi

    

    ***

İ'tisâmü'l-verâ bi mârifetik

Aceze'l vâsıfüne an vasfik

Tüb aleynâ feinnenâ beşerün

Mâ arefnâke hakka mâriferik

(Varlık Senin marifetinin peşinde)

(Erbab-ı lisan Seni vasfetmekten acizdir)

(Gel tevbemizi kabul buyur, biz beşeriz)

(Seni hakkıyla bilemedik.)

    Mer'i b. Yusuf

    

    ***

Der alâ-yı fikr gerden şart-ı râhest 

Velî der Zât-ı Hakk mahz-ı günâhest.

Buved der Zât-ı Hakk endîşe bâtıl

Muhâl-i mâhiz dân tahsîl-i hâsıl.

(Nimetleri tefekkür bu yolun şartıdır)

(Lakin Allah'ın zatını tefekkür apaçık günahtır)

(Evet Allah hakkında düşünmek batıldır)

(O'nu hem bir muhal, hem hasıl-ı tahsil bil.)

    Nevevî

    

    ***

Dışarı çıkarız şita şiddetli

İçeri gireriz evler hiddetli

Eceller gelmiş vade müddetli

Sabırlar buyur Gufrânâ bağışla bizi

    

    ***

Sakın incitme bir canı

Yıkarsın arş-ı Rahmanı

    Alvarlı

    

    ***

Ümmetin miracını kıldım namaz

    Süleyman Çelebi

    

    ***

Sefîne-i dini namaz yürüdür

Namaz cümle ibadetin piridir

    Alvarlı

    

    ***

Ey tâlib-i feyz-i Hudâ

Gel halkaya, gir halkaya

Ey âşık-ı nûr-u Hudâ

Gel halkaya, gir halkaya

    Alvarlı

    

    ***

Hakîr olduysa Hizmet şânına noksan gelir sanma

Yere düşmekle cevher sâkıt olmaz kadr ü kıymetten

    Namık Kemal'e nazire

    

    ***

El elden üzülmüş, yar elden gitmiş

Humakâ-yı zaman nanay oynarlar

Kurb-ı kıyâmettir tarih de bitmiş

Humakâ-yı zaman nanay oynarlar

    Alvarlı

    

    ***

Sıdk ile beş vakit olundukça edâ

Elli vaktin sevabını Hakk eyler atâ

    Süleyman Çelebi

    

    ***

Hevâya düştün ey dil meclis-i takvâya gelmezsin

Gözün aç, gafil olma; bir dahi dünyaya gelmezsin

    La Edri

    

    ***

Bu dünyaya ey can sen oldun Irmak

Denizle ırmağı ne zordur ayırmak

    

    ***

Yâdında mı doğduğun günler

Sen ağlardın gülerdi hep âlem

Öyle bir ömür geçir ki olsun

Mevtin sana hande, halka mâtem

    Ebu Said Ebu'l Hayr

    

    ***

Hamdülillah fazl-ı ekber ehl-i iman olduğum

Ümmet-i Muhammedim tâbi-i Kur'an olduğum

    Alvarlı

    

    ***

Sular gibi yerlere kim yüzün sürer insan olur

Yerdeki yüz, daima şâyeste-i ihsân olur

    Alvarlı

    

    ***

Eyvah beş on kafirin imanına kandık

Bir uykuya daldık ki cehennemde uyandık

    Akif

    

    ***

Nerdesin şevketlü Sultan Hamid Han?
Feryâdım varır mı bârigâhina?
Ölüm uykusundan bir lâhza uyan,
Su nankör milletin bak günâhına.

Târihler ismini andıgı zaman,
Sana hak verecek, ey koca Sultan;
Bizdik utanmadan iftira atan,
Asrın en siyâsî Padişâhına!

"Pâdişah hem zâlim, hem deli“ dedik,
Ihtilâle kıyam etmeli dedik;
Şeytan ne dediyse, biz 'beli' dedik;
Çalıstık fitnenin intibahına.

Dîvâne sen değil, meğer bizmişiz!
Bir çürük ipliğe hülyâ dizmişiz!
Sade deli değil, edepsizmişiz!
Tükürdük atalar kıblegâhına!

    Rıza Tevfik

    

    ***

Her yer karanlık, mahşer mi Yarab!

    Abdülhak Hamid

    

    ***

Sine hâhem şerha şerha ez-hirâk

Tâ be gûyem şerh-i derd-i iftirâk

(Parça parça olmuş sine isterim ki)

(Bu ayrılık derdini ona anlatayım)

    Mevlana

    

    ***

Ya sahibezzenbî lâ takneten

Fe innallahe Raûfun, Raûfun

Ve lâ terhalen bilâ udddetin

Fe innettarîka mahûfun, mahûfun

(Ey günahkar sakın ümidini kesme)

(Allah Raûf'tur, Raûf'tur)

(Yol azığı konusunda sakın gevşeklik gösterme)

(Zira güzergah korkunçtur, korkunçtur)

    Hz Ali (RA)

    

    ***

Ben ezelden beridir hür yaşadım, hür yaşarım

Hangi çılgın bana zincir vuracakmış şaşarım.

    Akif

    

    ***

Hâk şev hâk-i birûyed bâ tü gül

Ki be cüz hâk-nîst kes mazhar-ı gül

(Toprak ol ki toprak gibi gül bitiresin)

(Zira topraktan başkası güle mazhar olamaz)

    Sadi-i Şirazi

    

    ***

Öp beni alnımdan, sen öp seccadem

    Necip Fazıl (Şair-i şehirî)

    

    ***

Hizmet varsa şayet

Değer az daha yaşamaya

Şimdilerde göz ağrım

Sırf O'nun bilinmesi

    

    ***

Dövene elsiz gerek

Sövene dilsiz gerek

Derviş gönülsüz gerek

Sen derviş olamazsın

Dervişlik dedikleri

Hırka ile taç değil

Gönlün derviş eylemeyen

Hırkaya muhtaç değil

    Yunus

    

    ***

di - di - da - dıt, da - da - dıt

di - di - da - dıt, da - da - dıt

    

    ***

Der tarik-i Nakşibendî lazım âmed çâr terk 

Terk-i dünya, terk-i ukbâ, terk-i hestî, terk-i terk

Der tarik-i aczmendî lazım âmed çâr çiz

Fakr-ı mutlak, acz-i mutlak, şükr-ü mutlak, şevk-i mutlak ey aziz

    Emir Buhari

    

    ***

Az ye, az uyu, az iç

Can mezbelesinden vazgeç

Dil gülşenine göç

Mevla görelin neyler

Neylerse güzel eyler.

    İbrahim Hakkı 

    

    ***

Layık mıdır insan olana vakt-i kazada

Hak zahir iken , zulm ile hükm-i kaza

    Ziya Paşa

    

    ***

Nereden nereye

Zirveden dereye

Ahırdan mereğe

Nereden nereye

    

    ***

Attan indik, merkûba bindik

Zirveden derenin dibine indik

    Hudavendigar'ın "Attan inmeyesüz" nasihatına telmihen

    

    ***

Bed asla necabet mi verir hiç üniforma

Zerdûz palan ursan [eşek] yine [eşektir]

    Ziya Paşa

    

    ***

Kar kış demeden her yanda göğeriyor güller

İnayetle tülleniyor gelip geçen günler

Güller Gülü'nü yad ediyor bütün gönüller

Ve siliniyor ruhumuzu saran hüzünler.

    

    ***

Eşin var, âşiyanın var, baharın var, ki beklerdin; 

Kıyâmetler koparmak neydi, ey bülbül, nedir derdin? 

O zümrüd tahta kondun, bir semâvî saltanat kurdun; 

Cihânın yurdu hep çiğnense, çiğnenmez senin yurdun.

    Akif

    

    ***

Efendimsin, cihanda itibarım varsa Sendendir.

Meyân-ı âşıkânda iştiharım varsa Sendendir.

    Şeyh Galib

    

    ***

Irzımızdır çiğnenen, namusumuzdur doğranan

Ey sıkılmaz! Ağlamazsın, bari gülmekten utan.

    Akif

    

    ***

Aç ellerini içini O'na dök her zaman

Kes ağyâre dil dökmeyi, O'ndan dile emân

Eremez emâna gaflet ile gülen oynayan

"Vel yabkû kesîran"le bunu istiyor Kur'ân

    

    ***

Kışta gelmiştin, ama soluklarında bahar

Bugün geçip gittiğin yollar bitevî gülzâr

Mefkuren uğruna dolaşmıştın diyar diyar

Şimdi bir yâd-ı cemil oldun ey vefalı yar

    

    ***

Veliler serveri, Sıddıka-i Ekber

Ânı tafdîl eder Zât-ı Peygamber

Alvarlı

    

    ***

Dilber-i gülberg isterem, ruhları ahmer olmalı, 

Fâtih-i Hayber isterem, yanında Kanber olmalı. 

Sahn-ı sînesi nûr ola, cîm-i cemâli hûr ola 

Güneş gibi fehûr ola, öylece dilber isterim!..

    Alvarlı

    

    ***

Dört bir yan kovarsa da biz ışık peşindeyiz

Ellerimizde meşale, Çin'de Maçin'deyiz

    

    ***

Herkesin istidadına vâbestedir âsâr-ı feyzi, 

Ebr-i nisandan ef'î sem, sadef dürdane kapar. 

    Mîrî

    

    ***

Yansam da ocak gibi gam eylemem izhar

Yakma beni ateşlere ey çarh-ı cefakar

(Yakma bizi nâr-ı ağyâre ey Gaffar u Settâr)

    Ketencizade'ye nazire

    

    ***

Cevr ile kimseyi bîzâr etme.

Sana cevr etse de azâr etme.

Varma şekvâ ile bâb-ı şâha,

Sana cevr edeni sal Allah'a.

    Nabi

    

    ***

Sıyır onu, her şey olduğu gibi görünsün.

Hasretlerin sönüp, idbârın ikbâle dönsün.

Ömür boyu hep nefis ve şeytanı güüldürdün;

"Hakkım" deyip biraz da kalp ve ruhun gülsün.

    

    ***

Kanter içinde yaşadın, kan derdi pazarın

Sinelere çarpıp duruyordu âh u zârın

Aşk rehberin olmuştu, mefkuren de dildârın

Hep anıp durmuştun, Erdin vuslatına Yâr'ın.

    

    ***

Herkese bir dert bu alemde mukarrer

Rahat yaşamış var mı güruh-ı ukaladan

    Ziya Paşa

    

    ***

Ölüm güzel şey, budur perde ardından haber

Güzel olmasaydı hiç, ölür müydü Peygamber.

    Necip Fazıl

    

    ***

El ele bayramın gölgesindeyiz

Yüzlerde ziya, ufuklarda ışık;

Saflarımız sımsık.

Milletçe Hakk'a vuslat peşindeyiz

Besbelli artık kimler O'na aşık;

Hissizlere yazık.

    

    ***

Bir sürü gözü dönmüş yürüdüler Sevr'e denk

Bir vahşetle ki önleri mağmalara denk

Bilemezdi cahiller Kader ne gösterecek

Korumuştu O'nu bir güvercin bir örümcek.

    

    ***

Dünya geçicidir burda kalınmaz

Ne kadar mal olsa murad alınmaz

Gafil olma sakın geri dönülmez

Yürü dünya yürü sonun virandır

Meded, bundan sonra ahir zamandır

    

    ***

Men bende-i Kur'anem eger cân dârem

Men hâk-i der Muhammed Muhtârem

Ger nakl kûned cez eyn kes ez güftem

Bîzârem O vez eyn sühân bîzârem

(Ben yaşadıkça Kur'anın bendesiyim)

(Ben Hazreti Muhammed'in ayağının tozuyum)

(Biri benden bundan başkasını naklederse)

(Ondan da şikayetçiyim, o sözden de şikayetçiyim)

    Mevlana 

    

    ***

Gönül Çalab'ın tahtı

Çalap gönüle baktı

Kim gönül yıktı ise

O iki cihan bedbahtı

    Yunus

    

    ***

Sohbet-i nâdân alamet-i nâdanist

(Cahillerle sohbet etmek cahillik alametidir)

    Sa'di

    

    ***

Cami minberinde öten siyaset sesinden

Bütün hakikatler ebkem oldu

Allah için ey Nebi-yi Masum

Bizleri bırakma böyle bikes

Bizleri bırakma böyle mazlum

    Akif'e nazire

    

    ***

Demedim mi, demedim mi

Gönül sana söylemedim mi?

Gönül mürgi yuvasından

Uçar bir gün demedim mi?

Canım derviş gözüm derviş

Çalış maksuduna eriş.

Bu gafletle baş olmaz iş

Geçer fırsat demedim mi?

    Yunus

    

    ***

Yol O'nun, varlık O'nun, gerisi hep angarya

Yüz üstü çok süründün, ayağa kalk Sakarya

    Necip Fazıl

    

    ***

Emartükel hayra lâkin me’temartü bihî
Ve mestekamtü fe mâ kavlî lekestekımi
(Sana hayrı emrettim, ama kendim onu emir edinmedim)
(Kendim istikamet üzere olmadım, ama sana sözüm "istikamet üzere ol" idi)


Zalemtü sünnete men ahyaz zalâme ilâ
Enisteket kademâhüd durra min veremi
(Peygamberin sünnetine zulmettim ki)
(Ayakları şişmeden yatmıyordu)

Büşrâ lenâ mâşerel İslami inne lenâ

Minel inâyeti rüknen gayri münhedimi

(Ne mutlu bize öyle sağlam bir sütuna dayanıyoruz)

(Ki Allah'ın inayetiyle kıyamete kadar yıkılmayacaktır)

    Busuri

    

    ***

Gad kefânî ilmü Rabbî

An sualî ve'htiyârî

(Rabbimin her şeyi bilmesi)

(Beni istemekten müstağni kılıyor)

    A.Geylani

    

    ***

Gel Habibim Sana aşık olmuşam

Cümle halkı Sana bende kılmışam

    Süleyman Çelebi

    

    ***

Gördüler beni ki halim perişan

Cem oldu Eflatun, Aristo, Lokman

Nabzıma el vurdu bin bir tabiban

Dediler derman yok buna ne çare

    Seyyid Nigari

    

    ***

Öyle ise gamlanma mevsim hazan değil

Kader de, eğilebildiğin kadar eğil

    

    ***

Bitecektir bu son gaileleler de art arda

Kim bilir nasıl bir lütuf var verasında

    

    ***

Deme ger âkil isen Ferhâd u Mecnûn’a deli

Eylesen halka nazar, her biri bir gûna deli.

    

    ***

Bakma Yarab sevad-ı defterime

Yak yakacaksan onu benim yerime

    La Edri

    

    ***

Düşmanlar düşman tamam, ona bir şey diyemem

Can azap, canan azap, her günkü yaran azap

Muzdarip bütün toplum, ilacı bunun iman

İmana aç ruhlara başka bir derman azap

    

    ***

Sayende yolumuza su serpmiş idi kader

Ruhlar o Gül Devrini yad ediyor her seher

Ve bekliyorlar sürpriz matla'ından bir haber

Gönüller heyecan içinde, alınlarda ter

    

    ***

Her zaman şefkatle çarpmıştı sinelerimiz

Toprak ağaç, çiçek böcek ve biz

Sarmaş dolaş ve iç içeydik hemen hepimiz

Duyulurdu her yanda neşemiz sevincimiz

    

    ***

Efendim sin-i istif'al gelir bir nice manaya

Ana bir hoş nazar eyle, eresin bir yüce fehvâya

Sual ile talep, vicdan, tahavvül, itikad, iman

Tamam, teslim olur el'an, rüc'u kıl Rabb-i Alâ'ya

        

    ***

Ya Resulallah çi bâşed çün seg-i Ashab-ı Kehf

Dahil-i cennet şevem der zümre-i Ashâb-ı Tû

O reved der cennet ve men der cehennem key revayed

O seg-i Ashab-ı Kehf, men seg-i Ashab-ı Tû

(Ya Resulallah, ne olur Ashab-ı Kehf'in köpeği gibi)

(Ben de Senin Ashabının arasında cennete gireyim)

(O cennete girsin, ben cehenneme; reva mıdır)

(O Ashab-ı Kehf'in köpeği ise ben de Senin Ashabının köpeğiyim)

    Molla Cami

    

    ***

Ta'sî-il ilahe ve ente tuzhiru hubbehu

Hâzal amrî fil fialî bedi'u

Lev kâne hubbike sâdıkan le âte'tehu

İnnel muhibbe limen yuhibbi muti'u

(Allah'a isyan ediyor sonra muhabbet izhar ediyorsun)

(Yemin olsun yaptıkların arasında bundan tuhafı yoktur)

(Eğer sevginde samimi olsaydın O'na itaat ederdin)

(Çünkü seven sevdiğine itaat eder)

    

    ***

Tercünnecâte velem teslük mesâlikehâ 

Essefinete lâ tecrî  alel yebesî

(Yolunda yürümeden ve zorluklarına katlanmadan kurtuluş umuyorsun)

(Oysa ki kesinlikle gemiler karadan akıp gidemezler.)

    Ebul Atahiye

    

    ***

Arz et cemalin, göreyim ey mah-ı tâbân Mustafa

Ref' et nikâb-ı rûyunı, şems-i dırahşân Mustafa

    Muhyi

  

    ***  

Yarab bela-yı aşk ile kıl mübtela beni

Bir an bela-yı aşktan eyleme cüda beni

    Fuzuli

Yarab bela-yı derd ile kıl mübtela beni

Bir an bela-yı dertten eyleme cüda beni 

    (Alvarlı ağzından Fuzuli'ye nazire)

    ***

Nadir bulunur tıynet-i kamilde kusur

Kem mayeden eyler, ne ki eylerse zuhur

    Ragıp Paşa

    ***

Dilde keder var, lutfedip gelme ey sürur,

Bulunmaz bir hanede mihman mihman üstüne.

    Rasih Bey

    ***

Sana canan, gönül hayran, nedendir?

Cemalin gün gibi rahşan, nedendir?

Kaşındır, k'ab-ı kavseyn-i ev edna,

Yüzündür sure-i Rahman nedendir?

    Alvarlı

    ***

Çözülme zülfüne, ey dil-rüba, dil bağlayanlardan

Kaçınma ateş-i aşkınla bağrın dağlayanlardan.

    Enderunlu Vasıf

    ***

Varsın sen İlahi; yine varsın, yine varsın.

Aklımda, gönlümde, ruhumda hep varsın.

    C.Şehabettin

    ***

Ölüm demez yiğit koca

Gelir bir gün, ya bir gece

Kefen elinde bir hoca

Yuyar bir gün demedim mi?

    Yunus

    ***

Yanarsam nar-ı aşkınla yanarım ya Resulallah

Ezelden kapında bağrı yanık bir  bir gedayım ya Resulallah

    Leyla Hanım

    ***

Her şey Sen'den, Sen Ganî'sin

Rabbim Sana döndüm yüzüm.

Hem Evvel'sin hem Ahir'sin

Rabbim sana döndüm yüzüm.

    ***

Yürü, top Senin çevgan Senindir bu gece

    Süleyman Çelebi'ye nazire

    ***

Emr-i bülendsin ey Ezân-ı Muhammedî
Kâfî değil sadâna cihân-ı Muhammedî

Sultan Selîm-i Evvel’i râmetmeyüp ecel
Fethetmeliydi âlemi şân-ı Muhammedî

Gök, nûra garkolur, nice yüzbin minâreden
Şehbâl açınca rûh-ı revân-ı Muhammedî

Ervâh cümleten görür Allahü Ekber’i
Akseyleyince arşa lisân-ı Muhammedî

Üsküp’de kabr-i mâdere olsun bu nev-gazel
Bir tuhfe-i bedî’ ü beyân-ı Muhammedî

    Yahya Kemal

    ***

Ne zaman anarsam Seni

Kararım kalmaz Allah'ım.

Senden gayrı gözüm yaşım

Kimseler silmez Allah'ım.

    Yunus

    ***

Halık'ın namütenahi adı var, en başı Hakk
Ne büyük şey kul için hakkı tutup kaldırmak.

Hani, Ashab-ı Kiram, ayrılalım, derlerken
Mutlaka "sure-i Vel-Asrı" okurmuş bu neden?

Çünkü meknun o büyük surede esrar-ı felah
Başta iman-ı hakiki geliyor, sonra salah.

Sonra hak, sonra sebat, işte kuzum insanlık
Dördü birleşti mi yoktur sana hüsran artık.

    Akif

    ***

Muhabbet bir Süleyman'dır

Gönül taht-ı revan olmuş.

Muhabbet Mısr-ı Kenan'dır

Gönül Yusuf civan olmuş.

    Alvarlı

    ***

Biri Adem, biri İdris u Nuh u Hud ile Salih

Hem İbrahim ü İshak ile İsmail Zebîhullah

Dahi Yakub ile Yusuf, Şuayib ü Lut ile Yahya

Zekeriyya ile Harun, ahi Musa Kelimullah

Ve Davud u Süleyman ve dahi İlyas u Eyyub'dur

Birisi Elyesa'dır dahi İsa'dır Ruhullah

Birisinin ismi Zülkifl ve biri Yunus nebidir hem

Hitamı ol Habib-i Hak Muhammed'dir Resulullah

Üzeyr ü Lokman u Zülkarneyn'de ihtilaf olmuş

Ki bazı enbiyadır der ve bazı der veliyullah

Cemi enbiyanın evvelidir Hazreti Adem

Kamudan efdal u Muhammed'dir Habibullah

    Erzurumlu İbrahim Hakkı

    ***

Ger beni bu günahlarla tartarsa Hazreti Rahman

Kırılır arsa-i mahşerde arş-ı mizan

    ***

Toprak kesilip, kum kesilip alem-i İslam

Hep fışkıracak yerlerin altındaki esnâm!

    Akif

    ***

Yetmez mi musâb olduğumuz bunca devahi

Ağzım kurusun, yok musun ey adl-i ilahi?

    Akif

    ***

Nice serv-i revan canlar

Nice gül yüzlü sultanlar

Nice Hüsrev gibi hanlar

Bütün (o deryaya [Meriç] daldı ve boğuldular)

    Alvarlı'ya nazire

    ***

Gelir elbet zuhura, ne ise hükm-i kader

Hakk'a tevfîz-i umûr et; ne elem çek, ne keder

    Enderunlu Vasıf

    ***

Yüzde ısrar etme, doksan da olur.

İnsan dediğinde, noksan da olur.

Sakın büyüklenme, elde neler var,

Bir ben varım deme, yoksan da olur.

    ***

Huda Rabbim, nebim hakka Muhammed'dir Resulullah

Hem İslam dinidir dinim, kitabımdır Kelamullah

Akaid içre ehl-i sünnet oldu mezhebim cem'a

Amelde Bû Hanife mezhebidir mezhebim vallah

Dahi zürriyetiyem Hazreti Adem nebinin

Halil'in hem milletiyem, dahi Kabem Kabe Beytullah

Bulunmaz Rabbimin zıddı ve nıddi, misli alemde

Ve sîretten münezzehtir, mukaddestir Tealallah

Şeriki yok, berîdir doğmadan doğurmadan ancak

Ehad'dir, küfüvvü yok, "İhlas" içinde zikreder Allah

    Sun'ullah Gaybi

    ***

Hakiki şecerenin hikmeti

Dünyaya gele Muhammed Hazreti

    Alvarlı

    ***

Dertten büyük derman mı var

Bir sebeb-i gufran mıvar

Dert gibi bir kıymet mi var

Dertlileri sever Rahman

    Alvarlı

    ***

Kabe bünyâd-ı Halîl Âzârest (Kabe Azer oğlu İbrahim binasıdır)

Dil beyt-i Huda ekberest       (Gönül ise Allah'ın beytidir)

    ***

Canımı canan istemiş, vermemek olmaz ey dil;

Ne niza eyleyeyim, o ne senindir ne benim.

    Fuzuli

    ***

Bağ bozuk, bağban yaslı, güllere hazan azap.

Yaz günü yaprakları solduran hicran azap.

Düşmanlar düşman tamam, ona bir şey diyemem,

Can azap, canan azap, her günkü yaran azap.

    ***

Cüdâ düştüm güzellerden

Derem "Vâ esefâ" şimdi.

    Alvarlı

    ***

Kendi feryadımdır ancak ses veren feryadıma

Kimseler yok aşinadan, yardan hâli diyar.

Nerde yârânım dedikçe ben, bülend âvâz ile

Nerde yârânım diyor vadi, beyâbân, kûhsâr.

    Akif

    ***

Ne gördün, şarkı çok gezdin? diyorlar, gördüğüm:

Harab iller, serilmiş hanümanlar, başsız ümmetler.

    Akif

    ***

Tecella-yı cemalinden, habibim nevbahar ateş

Gül ateş, bülbül ateş, sümbül ateş, hak ü har ateş.

    Esad Efendi

    ***

Müminlere imdada yetiş merhametinle

Mülhidlere lakin daha çok merhamet eyle

    Akif

    ***

Kalp arş-ı Rahman'dır,

Onu yıkmak tuğyandır (ve hüsrandır)

    Alvarlı

    ***

Durun kalabalıklar, bu cadde çıkmaz sokak!

Haykırsam kollarımı makas gibi açarak.

    NFK

    ***

Heva-i nefsine uyma, sabrın sonu selamettir.

Ne aldandın be hey gafil, Bu can sana emanettir.

    ***

Her işte hikmeti vardır

Abes fiil işlemez Allah.

O'na bir kimse cebr ile

Bir iş işletemez asla.

Ne kim kendi murad ede

Vücuda ol gelir billah.

    Erzurumlu İbrahim Hakkı

    ***

Ey Yüce Dost,

Söylenen sözler bir naat değil

Sevgili kapısında mırıldanan seranat değil

Özü hasret, ruhu hicran kapıkuluna ait

Ritimsiz bir feryatdır, bir feryatdır, mutatdır...

    ***

Sağ u solu gözler idim

Dost yüzünü görsem deyu

Ben taşrada arar idim

Ol can içinde can imiş.

İşit Niyazi'nin sözün

Bir nesne örtmez Hakk yüzün

Hakk'tan ayan bir nesne yok

Gözsüzlere pinhan imiş.

    Niyazi-i Mısri

    ***

Cennet cennet dedikleri

üç beş saray, üç beş huri

İsteyene ver Sen onu

Bana Seni gerek Seni

    Yunus

    ***

Derd-i derûnuma derman arardım,
Dediler derttir dermanın senin.
Dergâh-ı dildâra kurban arardım,
Dediler ki kurbandır cânın senin.
    M. Lütfî

    ***

Sanman bizi kim şîre-i engür ile mestiz,
Biz ehl-i harâbâttanız, mest-i elestiz.
Bağdatlı Rûhî

   ***

Dünya gamından geçip,
Yokluğa kanat açıp,
Şevk ile her dem uçup,
Çağırırım Dost Dost.
    Niyazi-i Mısrî

   ***

Lâyık oldur ki hemen sâlik-i râh,
Diye "lâ na'büdü illâ iyyâh"
    Hâkânî

   ***

Hak Teâlâ eder müttakîdir ulunuz
Müttakînin makamı Cennet,
içtiği kâfûr olur.
    Anonim

   ***

Bâb-ı Hak açıktır merd-i âgâha,
Candan geçenlerdir eren Allah’a.
Hakikat yolunda ben bu dergâha,
İsteyerek gelmiş kurbanlar gördüm.
    Tokâdîzâde Şekip

   ***

Cânân dileyen dağdağa-i cana düşer mi;
Can isteyen endişe-i cânâna düşer mi.
    Seyyid Nigârî

   ***

Dervişlik, özüne hâkim olmaktır,
Esîr-i nefs olan derviş değildir.
Aşkı rehber edip Hakk’ı bulmaktır,
Keşkül, teber, asâ, tığ, şiş değildir.

İbadet namına dalgın oturma!
Bağırma, tepinme, göğsüne vurma!
“Yâ Hû”, “yâ Hay” diye köpürüp durma,
Zikr-i Hak hazm için geviş değildir.

Bâş der-dîn sâbit artersî zî kahr-ı Hak ki pâ

Gerde muhkem der-zemîn a'ra'r-ı nîm sarsarest

(Eğer Cenâb-ı Hakk’ın kahrından korkuyorsan dinde sâbit-kadem ol;) 

(Zira ağaç, kasırgalara karşı ancak kökleriyle yere muhkem tutunur.)

    ?

   ***

Hakk hemî gûyed nazar mân ber dîlest

Nîst ber sûret ki ân âb u gîlest.

Tu hemî gûyî merâ dil nîz hest,

Dil ferâz-i arş bâşet nî best.

(Allah der, bizim nazarımız kalbedir)

(Sudan balçıktan olan surete değildir.)

(Sen benim içimde kalbim var diyorsun,)

(Ama gönül arşın yücesindedir, aşağılarda değil.)

    Mevlana

   ***

Sığmam dedi Hakk arz u semaya

Kenzen bilindi dil madeninden.

    İbrahim Hakkı

   ***

Sırr-ı Hakk’ı gönlünden öğren,
Gönüldür aşk ile dîdârı gören;
Ârif-i âgâha o zevki veren,
Beng ü bâde, afyon, haşhaş değildir.

Keramet umma hiç Necef taşından,
Ayrılma insandan, öz kardaşından;
Hakk’ı göremezsin Bağlarbaşı’ndan,
Gerçek er sultandır, keşiş değildir.

Ham ervah her yanda var yığın yığın,
Nedir onlarla verip aldığın!
Uzlete mâil olan gönlüne sığın!
Cihan gönül kadar geniş değildir.
    Rıza Tevfik

   ***

Gelse celâlinden cefâ,
yahut cemalinden vefâ
İkisi de câna safâ,

Lütfun da hoş, kahrın da hoş.
(Senden hem o hoş, hem bu hoş.)
    İ. Hakkı

   ***

Ey bülbül-ü şeydâ, yine efgâna mı geldin?
Azm-i gül edip zâr ile giryâna mı geldin?
Pervâne gibi ateşe dâim cân atarsın,
Yoksa bu aşk oduna sen yana mı geldin...
    Anonim

   ***

Yansam da ocak gibi gayra eylemem izhar,
Yakma beni ateşlere ey çarh-ı cefakâr!
    Ketencizâde

   ***

Yâr için ağyâre minnet ettiğim aybeyleme,
Bağbân bir gül için bin hâre hizmetkâr olur.
    Fuzûlî

   ***

Min cân olsaydı âh men-i dil-şikestede
Tâ her biriyle bir kez olsaydım feda sana.
    Fuzûlî

   ***

Sûrete nazar eyler isen "sen" ile "ben" var,
Ammâ ki hakikatte, ne sen var ne de ben var.
    Anonim

   ***

Âyinedir bu âlemde her şey Hakk ile kaim,
Mir'ât-ı Muhammed'den Allah görünür dâim.
    Anonim

   ***

Vârımı ol Dost'a verdim, hânumânım kalmadı,
Cümlesinden el yudum, pes dû cihânım kalmadı.

Çünkü hubbullah erişti çekti beni kendine,
Açtı gönlüm gözünü, artık humârım kalmadı.

Ayn-ı tevhid açılıp hak-ka'l-yakîn gördüm ânı,
Şirki sürdüm aradan, şekk ü gümânım kalmadı.
    Ahmedî

   ***

Yokluğunda var olan, varlıkta bilmez yokluğu,
Sohbet-i Yâr lezzetini bilmez beyim, ağyâr olan
    İsa Mahvî

   ***

Ey varlığı, varı var eden Var!
Yok yok, Sana yok demek ne düşvâr.!"
    Ziya Paşa

   ***

Perişanım bugün cânâ perişan olmayan bilmez.
Cevahir kadrini cevher fürûşan olmayan bilmez."
    Alvarlı Efe

   ***

Fâniyim, fâni olanı istemem,
Âcizim âciz olanı istemem
Ruhumu Rahmân’a teslim eyledim gayr istemem!
İsterim, fakat bir Yâr-ı Bâkî isterim
Zerreyim, fakat bir Şems-i Sermed isterim,
Hiç ender hiçim, fakat umum mevcudatı beraber isterim.
    Bediüzzaman

   ***

Bulunmaz Rabbimin zıddı ve niddi, misli âlemde,
Ve suretten münezzehtir, mukaddestir Teâlallah.
Şerîki yok, berîdir doğmadan doğurmadan ancak,
Ehaddir, küfvü yok, "İhlâs" içinde zikreder Allah.
Ne cism u ne arazdır, ne mütehayyiz ne cevherdir
Yemez, içmez, zaman geçmez berîdir cümleden Allah.
Tebeddülden, tagayyürden, dahi elvân u eşkâlden,
Muhakkak ol müberrâdır budur selbî sıfâtullah.
Ne göklerde ne yerlerde, ne sağ u sol ne ön ardda,
Cihetlerden münezzehtir ki hiç olmaz mekânullah
Hudâ vardır velî, varlığına yok evvel ü âhir;
Yine ol varlığıdır kendinden, gayrı değil vallah.
Bu âlem yoğ iken ol var idi, ferd ü tek ü tenhâ;
Değildir kimseye muhtaç O, hep muhtaç gayrullah.
Âna hâdis hulûl etmez ve bir şey vacib olmaz kim;
Her işte hikmeti vardır, abes fiil işlemez Allah.
    İbrahim Hakkı Hazretleri

   ***

Kerem kıl, kesme Sultanım keremin bînevâlerden
Keremkâne yakışır mı kerem kesmek gedalerden...
    Alvarlı M. Lütfi Efendi

   ***

Bir cefâkeş aşıkem ey Yâr Senden dönmezem
Hançer ile yüreğimi yar Senden dönmezem

Ger Zekeriya tek beni baştan ayağa yarsalar
Başıma koy erre Neccâr Senden dönmezem

Ger beni yandırsalar, toprağımı savursalar
Külüm oddan çağırsalar Settâr Senden dönmezem.
    Nesîmî

   ***

Bir güzel şuha dedim iki gözün sürmelidir,
Dedi billahi seni Hind'e kadar sürmelidir...

Dedim ateşler yaktı ciğerim oldu kebab,
Dedi söndürmek için payime yüz sürmelidir...

Dedim Ey Mehlika, al bu gece bezme men'
Dedi beyhude yorulma kapılar sürmelidir...

Dedim aşıklara cevrin ne cefadır güzelim,
Dedi aşık olanın üstüne at sürmelidir...
    Şahi (Azeri)

   ***

Öyle bilmezdim ben kendimi
O ben miyim ya ben O mu?
Âşıkların budur demi
Yandıkça yandım bir su ver!
    Gedâî

   ***

Değildir bu bana lâyık bu bende
Bana bu lutf ile ihsan nedendir?
    Alvarlı M. Lütfî

   ***

Bâd-ı hazân esti bağlar bozuldu,
Gülistânda katmer güller mi kaldı?
Şecerler kırıldı, bârlar üzüldü,
El atacak dahî dallar mı kaldı?

Bir sel aldı sahrâları bürüdü,
Ağaçlar kurudu, kökler çürüdü,
Erler yüreğinde yağlar eridi,
Hasb-i hâl edecek kâller mi kaldı?

Bozuldu dünyanın bâğ u bostânı,
Zâğ-ı siyeh yaktı bu gülistânı,
Bülbüller okusun dertli destânı,
Elvân nakış, keşmir şallar mı kaldı?

Er olan eridi yağ gibi gitti,
Şîr-i nerler zîr-i türabda yitti,
Serviler yerinde mugaylan bitti,
Petekler söndüler, ballar mı kaldı?

Ebnâ-yı zemânın gaflet serinde,
Oynarlar, gülerler yerli yerinde,
Saâdet, hidayet binde birinde,
Helâki fark eder haller mi kaldı?

Er olan çekildi çıktı aradan,
Her biri mahvoldu gitti sıradan,
Gazab etti âlemleri yaradan,
Mübtela olmamış iller mi kaldı?

Dillerde kalmamış hidayet nûru,
İslâm’ın kalmamış kalbde süruru,
Kurban olur İslâm bulsa kubûru,
Lutfî, Hak söyleyen diller mi kaldı?
    Alvarlı Efe Hazretleri (M. Lutfi)

   ***

Mevlâ bizi afvede
Gör ne güzel ıyd olur
Cürm ü hatalar gide
Bayram o bayram olur

Merhamet ede Rahîm
Dermanı ver Hakîm
Lutfede luf-i Kadîm
Bayram o bayram olur

Feyz-i mehabbet-i Hak
Nur-i hidayet siyak
Cennet-i â’lâ durak
Bayram o bayram olur

Hakk’ı seven merd-i şîr
Kalbi olur müstenîr
Allah ola destigîr
Bayram o bayram olur

Merhametin kânıdır
Afv ü kerem şânıdır
Hep ânın ihsânıdır
Bayram o bayram olur

El tuta kitâbını
Dil tuta hitâbını
Can tuta şitâbını
Bayram o bayram olur

Mevlâ’yı candan seven
Rıza-yı Hakk’a even
Lüft-i Hüdâ’ya güven
Bayram o bayram olur

Hakk’ı seven dîl ü cân
Aşkı eden heyecân
Feth ola bâb-ı cinân
Bayram o bayram olur

Bahr-i keremden Hüdâ
Gark eden nûr-i Hüdâ
Afv ola bây u gedâ
Bayram o bayram olur

Ganîler ede kerem
Ref’ ola derd-i verem
Sahî ola muhterem
Bayram o bayram olur

Nûr-i hidayet dola
Dilde hidayet bula
Nâsırın Allah ola
Bayram o bayram olur

Tevhîd ede zevk ile
Hakk’ı seve şevk ile
Tasdîk inerse dile
Bayram o bayram olur

Dilde ki Rahmân olur
Dertlere dermân olur
zâde fermân olur
Bayram o bayram olur

Lutfî’ye lutf u kerem
Dâhil-i bâb-ı harem
Dâima Allah direm
Bayram o bayram olur.
    Alvarlı Hace Muhammed Lütfi Hazretleri

   ***

Sen Mevlâ’yı sevende Mevlâ seni sevmez mi?
Rızasına erende rızasını vermez mi?

Sen Hakk’ın kapısında canlar feda eylesen
Emrince hizmet kılsan Allah ecrin vermez mi?

Şer-i Şerif yolunda havf-i Huda dilinde
Ehlullah’ın hâlinde Allah hâlin sormaz mı?

Variyetin mahv edip Kurân yolunda gidip
Yâr ile yâran olsan yârin yâver olmaz mı?

Dert ile cângâhında ateş yansa âhında
Âh u feryadlar etsen derde dermân vermez mi?

Cânın cânân elinde cânân cânın dilinde
Yarelensen yolunda yâran merhem urmaz mı?

Lütfi’ye lütf-i Mevlâ rahm eyleye Teâlâ
Allah diye çağırsan Kerîm kerem kılmaz mı?
    Alvarlı Efe Hazretleri (M. Lutfi)

   ***

Kâşki sevdiğimi sevse kamû halk-ı cihân
Sözümüz cümle hemân kıssa-i cânân olsa
    Taşlıcalı Yahyâ

   ***

Bak ne istiğraka sevkettin beni,
Gözyaşı zanneyliyor çeşmim seni
    Muallim Naci

   ***

Ey dîde nedir uyku gel uyan gecelerde
Kevkeblerin et seyrini seyrân gecelerde

Bak, hey’et-i âlemde bu hikmetleri seyret
Bul Sâniini ol O’na hayrân gecelerde

Çün gündüz olursun nice ağyâr ile gâfil
Ko gafleti, dildârdan utan gecelerde

Gafletle uyumak ne revâ abd-i hakîre
Şefkatle nidâ eyleye Rahmân gecelerde

Cümle geceyi uyuma Kayyûm’u seversen
Tâ hay olasın Hayy ile ey cân gecelerde

Âşıklar uyumaz gece hem sen uyuma kim
Gönlün gözüne görüne cânân gecelerde

Dil beyt-i Hudâdır onu pâk eyle sivâdan
Kasrına nüzûl eyler o Sultân gecelerde

Az ye az uyu hayrete var fânî ol ondan
Bul cân-ı bekâ ol O’na mihmân gecelerde

Allah için ol halka mukârin gece gündüz
Ey Hakkı, nihân-ı aşk oduna yan gecelerde
    İbrahim Hakkı Hazretleri

   ***

Hak tecelli eyleyince her işi âsân eder,
Halk eder esbabını bir lâhzada ihsan eder.
    Anonim

   ***

Dîdemin envârı Hû'dur, aklımın fermânı Hû;
Dilimin ezkârı Hû'dur, nâlemin efgânı Hû;
Gönlümün seyrânı Hû'dur, cânımın cânânı Hû;
Âşık-ı sermest olanlar Hû iledir Hû ile,
Nakd-i cânın harç kılmış yoluna dildârının,
Vaslı Hû'dur, faslı Hû'dur, derdine dermânı Hû.
    Abdiyâ

   ***

Bak şu gedanın haline
Bende olmuş zülfün teline
Parmağım aşkın balına
Bandıkça bandım, bir su ver!

Ey sâkî, aşkın oduna yandıkça yandım, bir su ver;
Parmağım aşkın balına bandıkça bandım, bir su ver!"

"Ey sâki aşkın nârına yandıkça yandım bir su ver
Düşeli dilber derdine yandıkça yandım bir su ver "
    Gedai

   ***

Sultân-ı rusül, şâh-ı mümeccedsin Efendim,
Bîçârelere devlet-i sermedsin Efendim,
Dîvân-ı ilâhîde ser-âmedsin Efendim,
Menşûr-u "le'amrük"le müeyyedsin Efendim;
Sen Ahmed ü Mahmûd u Muhammed'sin Efendim,
Hak'tan bize sultan-ı müebbedsin Efendim.

Hutben okunur minber-i iklîm-i bekâda,
Hükmün tutulur mahkeme-i rûz-i cezâda,
Gülbang-ı kudûmun çekilir Arş-ı Hudâ'da,
Esmâ-i şerîfen anılır arz u semâda;
Sen Ahmed ü Mahmûd u Muhammed'sin Efendim,
Hak'tan bize sultân-ı müeyyedsin / müebbedsin Efendim.
    Şeyh Gâlib

   ***

Bana Haktan nida geldi
Gel ey aşık ki, mahremsin
Bura mahrem makamıdır
Seni ehl-i vefa gördük
Mekanım lâ mekân oldu
Bu cismim cümle cân oldu
Nazar-ı Hak ayân oldu
Özüm mest-i likâ gördüm.
Beni mesteyleyen daim
O meyden Mustafâ gördüm.
    Nesimi

   ***

Cemalini nice yüzden görem diyen dilber,
Şikeste âyineler gibi pâre pâre gerek..
    Anonim

   ***

Hiç kimse yok kimsesiz,
Herkesin var bir kimsesi
Ben bugün kimsesiz kaldım,
Ey kimsesizler kimsesi."
    Avni (Fatih Sultan Mehmet Han)

   ***

Ey sârubân zimamı çek semt-i kûy-i yâre
Virâne dilde zîra yer kalmadı karâre
Ey sarubân-ı müşfik sen olmadın mı âşık
Aheste revlik etme rahmeyleyip bu zâre
    Sarı Abdullah Efendi

   ***

Derman arardım derdime
Derdim bana derman imiş
Pinhan arardım aslıma
Aslım bana pinhan imiş
    Niyazi-i Mısri

   ***

Derman arardım derdime
Dediler derttir dermanın senin
        Lâedrî

   ***

Gül yüzlü melekler sana
Hayran diye sevdim
    Hasan Basri Çantay

   ***

Ben sanırdım alemde bana hiç yar kalmadı
Ben benden sıyrılınca baktım ağyar kalmadı
    Niyazi Mısri

   ***

Ey şahid-i mukaddes, ey hurşid-i âlem-ârâ
Gîsûların muhannes, ebruların Dilâra
Zülfün teline kıymet olmaz cihan seraser
Neşveyle düştü kevne bu yıl anber-isârâ
    Avlarlı

   ***

El benim damen senin ey rahmeten lil alemin
Şöhretim isyan benim sen afv ile meşhursun
       Lâedrî

   ***

Çekinme akil isen itiraf-ı noksandan
Emin olan delidir aklının kemalinden
    M. Naci

   ***

İftirakınla efendim bende takat kalmadı
Yekpare oldu bu dil aşkta muhabbet kalmadı
Ol kadar ağlattı ki ben biçareyi hükm-i kaza
Giryeden hiç Hazret-i Yakub’a nevbet kalmadı
    Sultan Ahmed

   ***

Canımı canan isterse minnet canıma
Can nedir ki onu vermeyem cananıma

   ***

Etme ar oku öğren ehlinden
Her şeyin ilmi güzel cehlinden
Ne kadar yüksekte olursa şanın
Akıbet iki taş olur nişanın
       Lâedrî

   ***

Nadanlar eder sohbet-i nadanla telezzüz
Divanelerin hemdemi divane gerektir

(Hainler eder sohbet-i hainle telezzüz)

(Hainlerin hemdemi hain gerektir)

    Ziya Paşa'ya nazire

   ***

Aşık der incitenden
İncinme incitenden
Kemalde noksan imiş
İncinen incitenden
       Lâedrî

   ***

Bir adaletgâh-ı vâsidir bu dâr-ı imtihan 
Bugün milleti kurban edenler yarın olurlar millete kurban
       Lâedrî

   ***

Tiz reftar olanın payine damen dolanır

   ***

Bir bağ ki görmezse terbiye, tımar
Çalı çırpı sarar, hâristan olur
    T.Fikret

   ***

Azîzim, rehberim, pîrim, efendim, şem’-i tâbânım.
Ziya-i himmetimdir her iki âlemde devrânım.
Benimle müttefiktir bu recâda cümle ihvanım.
Aman ey kutb-ı ekrem, gavs-ı azam, şah-ı devranım.
Nazardan dûr kılma bendegânı, gözde sultanım.
Azîzim, rehberim, pîrim, efendim, şem’-i tâbânım.
    Ketencizade müseddesinden (Şeyhi Küfrevi Hazretleri için söylemiş)

   ***

Bir kapıyı bend ederse bin kapı eyler küşâd
Hazreti Allah, Efendi, müfettihül ebvabdır
    Seyyid Muhammed Şemsi

   ***

Âyine-i idrakini pak eyle sivâdan
Sultan mı gelir ayine-i nâpake, hiceb et.
    Nabi

   ***

Dil beyt-i Hudadır anı pak eyle sivadan
Kasrına nüzul eyleye Rahman gecelerde
    Erzurumlu İbrahim Hakkı

   ***

Zahidin gönlünde cennettir temenni ettiği
Aşık-i pejmürdenin gönlündeki dil-darıdır
(Arif-i dil-hastenin gönlündeki dil-darıdır)
    Şeyh Galib

   ***

Yar için ağyare minnet ettiğim ayb eyleme
Bağban bir gül için bin hare hizmetkar olur
    Fuzuli

   ***

Günahım hadden efzundur
Bana rahmeyle Allahım
Gözüm yaşı akar hundur
Bana rahmeyle Allahım

Acep nolur benim halim
Bitince bunca mecalim
Azrail alınca canım
Bana rahmeyle Allahım

   ***

Kaşki sevdiğimi sevse kamu halk-ı cihan.
Sözümüz cümle heman kıssa-i canan olsa.

   ***

Âb-ı der keştî helak-i keştî est
Âb-ı ender-zîrî keştî puştî est
(Geminin içindeki su onun helakine sebep olur, altındaki su da hareketine vesiledir.)
    Mevlana

   ***

Gül hare düştü sinefigar oldu andelib
Bir hare baktı bir güle, zar oldu andelib
    Naili

   ***

Sen tecelli eylemezsin perdede ben var iken
Şart-ı izharı-ı vücudundur adim olmak bana
    Gavsi (Kemter)

   ***

Her mürşide dil verme kim yolun sarpa uğratır,
Mürşid-i Kâmil olanın gâyet yolu âsân imiş
    Niyazi Mısri

   ***

Ne kendi eyledi rahat, Ne halka verdi huzur
Yıkıldı gitti cihandan, Dayansın ehl-i kubur!
    Arif Paşa

   ***

Her âkıle bir dert bu âlemde mukarrer
Rahat yaşamış var mı gürûh-ı ukalâdan.
    Ziya Paşa

   ***

Çeşm-i insaf gibi kâmile mizan olmaz
Kişi noksanını bilmek gibi irfan olmaz.
    Talibî

   ***

Arifin gönlünü Huda gamgîn eder şad eylemez
Bende-i makbulünü Mevlası azad eylemez
    Nabi

   ***

Yıkanlar hatır-ı nâ-şâdımı Yarab şad olsun
Benimçün namurad olsun diyenler bermurad olsun
    Nail-i Kadim

   ***

Çeşm-i insaf gibi arife mizan olamaz
Kişi noksanını bilmek gibi irfan olamaz

   ***

Allah’a dayan, saye sarıl, hükmüne ram ol
Yol varsa budur, bilmiyorum başka çıkar yol.
    Akif

   ***

Dervişlik dedikleri hırka değil taç değil
Gönlünü derviş eyleyen hırkaya muhtaç değil
    Yunus

   ***

Çözülme zülfün ey dilrüba dil bağlayanlardan
Kaçınma ateş-i aşkınla bağrında ağlayanlardan
Sirişk-i çeşmimin bak farkı var mı çağlayanlardan
Düşer mi ictinab etmek senin için ağlayanlardan
    E.Vasıf

   ***

Değildir hale çıkmış, cami içre kürsi-i va’za
Güruh-ı encüme Nur ayetin tefsir eder mehtab
    Nabi

   ***

Bu Sitanbul ki bi misl ü bahadır
Yek sengine Acem mülkü fedadır
    Nedim

   ***

Güzelleri naz ile cinane atar güzeller

   ***

Ne dünyadan safa bulduk, ne ehlinden recamız var
Ne dergah-ı İlahiden maada bir ilticamız var.
    Nef’i

   ***

Yıkılıpdur bu cihan sanma ki bizde düzele
Devleti çarh-ı deni verdi kamu müptezele
Şimdi ebvab-ı saadetle gezen hep hezele
İşimiz kaldı heman merhamet-i Lemyezele
        3. Mustafa

   ***

Bozulmuştur düzelmez gelse de Mehdi
Bu mülkün emr-i ıslahı Cenab-ı Hakka kalmıştır.
    Şair Eşref

   ***

“Cihanda bulamadım bir yar-ı sadık”
“Kime sadık dedimse çıktı münafık”

İnsan her zaman arar durur bir yar-ı sadık
Bazen de sadık dedikleri çıkar münafık
    (nazire)

   ***

Müslümanlık nerde bizden geçmiş insanlık bile
Alemi aldatmaksa marifet aldanan yok nafile
Kaç hakiki Müslüman gördümse hep makberdedir
Müslümanlık bilmem ama galiba göklerdedir
    Akif

   ***

Beyhude yorulma kapılar sürmelidir

   ***

Varım ol dosta verdim hanümanım kalmadı
Cümlesinden el yudum pes dü cihanım kalmadı
    Ahmedi

   ***

Milletimde ihtilaf-ı tefrika endişesi
Guşe-i kabrimde hatta bikarar eyler beni
İttihad etmekken a’daya karşı çaremiz
İttihad etmezse millet dağdar eyler beni
    Yavuz

   ***

Bir vakte erişti ki bizim günümüz
Yiğit belli değil mert belli değil
Herkes yarasına merhem arıyor
Deva belli değil dert belli değil
    Ruhsati

   ***

Gelirse bir kıl ile gelir eyleme tedbir
Giderse gider eylemez bir koca zincir

   ***

Su ol, içmeyen içmesin.
Oksijen ol, yudumlamayan yudumlamasın.
Meyve veren ağaç ol, yemeyen yemesin.
Gölgeni sal etrafa,
Ona sığınmayan sığınmasın.
Toprak ol,
Bağrına tohum atmayan atmasın.
Yıldız ol, serpil dünyanın dört bir yanına,
Senin için şiirler dizmeyen dizmesin.
Güneş ol,
Şualarına koşmayan koşmasın.

   ***

Çarh verir nimet-i kavga sûz
Hiç olur mu Musa Firavunsuz
    Nef’i

   ***

Buraya konan göçer konuk eylenmez
    Aziz Mahmud Hüdai

   ***

Acib bir karubanhane bu dünya
Gelen gider, konan göçer bu elden
Malı mülkü safası fani hülya
Gelen gider, konan göçer bu elden
    Avlarlı Efe

   ***

Âfitâb-ı hüsn-i hûbân akıbet eyler ufûl
Ben muhibb-i lâyezelim lâ uhubbil âfilîn (Batıp gidenleri sevmem)

   ***

Öyle birine dilbeste ol ki eyleye dilşad seni
Öyle bir damene tutun ki eyleye ber murad seni

   ***

Bu dünya fanidir bunda kalınmaz
Yürü dünya yürü sonun virandır
Medet bundan sonra ahir zamandır

   ***

Mala mülke mağrur olma, deme var mı ben gibi
Bir muhalif rüzgar eser, savurur harman gibi

Dünya malın elde iken düşmenlerin dost olur
Elde bir şey kalmayınca dost bile düşman olur

   ***

Canımı canan istese nimet canıma
Can nedir ki kurban etmeyem anı cananıma
    Fuzuli

   ***

Hikmet-i dünya vü mafiha bilen arif değil
Arif oldur bilmeye dünya vü mafiha nedir
    Fuzuli

   ***

Verdik dil ü can ile rıza hükm ü kazaya
Gam çekmezüz uğrasak eğer derd ü belaya
    B.Ruhi

   ***

Ger günahım kuh-ı Kaf olsa ne gam ya Celil
Rahmetin bahrine nisbet “Ennehu şey’un kalîl”
        La Edri

   ***

Çeşm-i ibretle nazar kıl dünya bir misafirhanedir
Bir mühim adem bulamaz ne acib kaşanedir
Bir kefendir sermayesi akıbet şah u geda
Pes buna mağrur olan mecnun değil ya nedir?
        La Edri

   ***

Bindirirler cansız ata
İndirirler zulmete
Ne ana var ne ata
Örtüp pinhan ederler

Ne kavim var ne kardaş
Ne eşim var ne yoldaş
Mezarıma bir çift taş
Dikip nişan ederler
    Y.Emre

   ***

Kalem feryad eder ağlar mürekkeb
Beni nadan eline verme Yarab!

Lutfunla alime çevir yolumu
Kırma nolur kanadımı kolumu

   ***

Bugün mah-ı muharremdir muhibb-i hanedan ağlar
Bugün ab-ı matemdir bugün âb-ı Revan ağlar
    Alvarlı

   ***

Yıllar geçiyor ki ya Muhammed aylar bize hep muharrem oldu
Dün gece ne güneşli geceydi eyvah o da leyle-i matem oldu

Çiğnendi harim-i pak-i şer’in namusu yabancı mahrem oldu
Bugün üçyüzelli milyon İslam dünyası mazlum ne yaman bir alem oldu

Beyninde öten çanın sesinden binlerce minare ebkem oldu
Allah için Ey Nebi-yi Masum bizleri bırakma böyle bikes bizleri bırakma mahrum
    Akif

   ***

Sayesi düşmez yere bir nahl-i Tûrsun
Mihr-i alem-gîrsin baştan ayağa nursun
    Ş.Galib

   ***

Bil illeti, kıl sonra müdavata tasaddi
Her merhemi her yareye derman mı sanırsın

En ummadığın keşfeder esrar-ı derunun
Sen herkesi kör alemi sersem mi sanırsın
    Z.Paşa

   ***

Ne helva, ne selva, ruyet-i Mevla

   ***

Hep gittiler kalmadılar
Gülmediler ağladılar
Gülme gülme ağla gönül
    Y.Emre

   ***

Bunda kona göçer konuk eğlenmez
    Aziz Mahmud Hüdai

   ***

Acib bir karubanhane bu dünya
Gelen gider konan göçer bu elden
Malı mülkü safası mal-i hülya
Gelen gider konan göçer bu elden
    Alvarlı

   ***

Bir ticaret yapmadım nakd-i ömrüm oldu heba
Yola geldim lakin göçmüş cümle kervan bihaber

Ağlayıp nalan edip, düştüm yola tenha garib
Dide giryan, sine biryan, akıl hayran bihaber
    Lem’alar s.283 Niyazi Mısri

   ***

Milletimde ihtilaf u tefrika endişesi
Kuşe-i kabrimde hatta bikarar eyler beni
İttihadden savlet-i a’dayı def’e çaremiz
İttihad etmezse millet dâğdâr eyler beni
    Yavuz

   ***

Tefrika girmeden bir millete düşman giremez
Toplu attıkça sineler onu top sindiremez
    Akif

   ***

Aşıkım dersen hiç bela-yı aşktan ah eyleme
Ah edip ağyarı esrarından agah eyleme
    Fuzuli

   ***

Nadanlar eder sohbet-i nadanla telezzüz
Divanelerin hemdemi divane gerektir
    Ziya Paşa

   ***

Arifin gönlünü Huda gamgin eder şad eylemez
Bende-i makbulünü Mevlası azad eylemez
    Nabi

   ***

Alemde ziya kalmasa halk etmelisin halk
Ey elleri böğründe şaşkın adam kalk!
    Akif

   ***

Gün gündüz olursun nice ağyar ile gafil
Koy gafleti Dildardan utan gecelerde
    Erzurumlu İbrahim Hakkı

   ***

Heva-yı nefse uydum pek çok günah ettim
Huzura hangi yüzle varayım Ya Resulallah
    Leyla Hanım

   ***

Gidip boynumda zencir ile o Ravza-i Pake
Görenler hep beni sansın divane Ya Resulallah
    Leyla Hanım

   ***

His yok, haraket yok, acı yok, leş mi kesildin
Hayret veriyorsun bana, sen böyle değildin

Kurtulmaya azmin niye bilmem ki süreksiz
Kendin mi senin, yoksa ümidin mi yüreksiz
    Akif

   ***

Yürü, top senin çevgan senindir bu gece
    Süleyman Çelebi (mevlid)

   ***

Zahidin gönlünde cennettir temenna ettiği
Arif-i dil-hastenin gönlündeki dildarıdır
    Ş.Galib

   ***

Gelir bir bir, gider bir bir, kalır bir
Gelen gider, giden gelmez, bu bir sır;

Gelirse gelir bir kıl ile, eyleme tedbir
Giderse gider, eylemez bir koca zencir
İsmail Hakkı Haksal Efendi cönkünden

   ***

Kerem kıl Sultanım, keremin kesme bi-nevalardan
Keremkane yakışır mı kerem kesmek gedalardan
    Alvarlı

   ***

Bir şem’a ki Allah yaka, üflemekle sönmez

   ***

Gamı kederi bırak iraden canlı ise
Ümit kaynağı ol olabilirsen herkese

   ***

Vardım ki yurdundan ayağ götürmüş
Yavru gitmiş ıssız kalmış otağı
Camlar şikest olmuş meyler dökülmüş
Sakiler meclisten çekmiş ayağı
    Bayburtlu Zihni

   ***

Yetiş ey keştibanım büsbütün deryada yangın var
Değil derya yalnız, cümle hep sahrada yangın var
    Salih Baba

   ***

Ben usanmam gözümün nuru amma
Ne kadar olsa cefadan usanır, candır bu
    Keçecizade İzzet Molla

   ***

Azizim, rehberim, pirim, efendim, şem’-i tâbânım
Ziya-yı himmetimdir her iki alemde devranım
Benimle müttefiktir bu recada cümle ihvanım
Aman ey kutb-ı Ekrem, gavs-ı azam, şah-ı devranım
Nazardan dûr kılma bendeganı, gözde sultanım
    Ketencizade

   ***

Ger Zekeriya teg beni baştan ayağa yarsalar
Başımı koy erre Neccar senden dönmezem
    Nesimi

   ***

Gülsem de içimden ağlarım ben
Sızlar yüreğim yüzüm gülerken
    Tokatizade Şekip

   ***

Ne irfandır veren ahlaka yükseklik ne vicdandır
Fazilet hissi insanlarda Allah korkusundandır

Yüreklerden silinsin farzedelim havf-ı Yezdanın
Ne irfanın kalır tesiri ne vicdanın

   ***

Sultan-ı resul şah-ı mümeccedsin efendim
Biçarelere devlet-i sermedsin efendim
Divan-ı ilahide seramedsin efendim
Menşur-ı laamrükle müeyyedsin efendim
Sen Ahmed ü Mahmud u Muhammedsin efendim
Hak’tan bize sultan-ı müebbedsin efendim
    Ş.Galib

   ***

Haya sıyrılmış gitmiş öyle yüzsüzlük ki her yerde
Ne çirkin yüzleri örtermiş meğer o incecik perde
    Akif

   ***

Herkes yahşi men yaman
Herkes buğday men saman
    Alvarlı

   ***

Takdir-i Huda kuvve-i bazu ile dönmez
Bir şem’a ki Mevla yaka üflemekle sönmez
    Z.Paşa

   ***

Yıkanlar hatır-ı naşadımı Yarab şad olsun
Benim için na-murad olsun diyenler ber-murad olsun
    Naili Kadim

   ***

Cahille etme ülfet, aklının miktarı yok
Sırtı çullu, kendi merkep, boynunun yuları yok

   ***

Mahzar-ı feyz olamaz düşmeyicek hake nebat
Mütevazi olanı Rahmet-i Rahman büyütür
       Lâedrî

   ***

Yalan raiç, hıyanet mültezem her yerde, hak meçhul
Yürekler merhametsiz, duygular süfli, emeller hâr

Nazarlardan taşan mana ibadullahı istihkar
Beyinler ürperir Yarab ne korkunç inkılab olmuş

Ne din kalmış ne iman, din harab iman türab olmuş
Mefahir koymasın gitsin de vicdanlar kesilsin lal

Bu izmihlal-i ahlaki yürürken durmaz istiklal
    Akif

   ***

İsyan deryasına yelken açmışım
Kenara çıkmaya koymuyor beni
    (Cevdet adında çocukluk arkadaşı)

   ***

Ayine-i idrakini pak eyle sivadan
Sultan mı gelir ayine-i na-pake hicab et
    Nabi

   ***

Ger günahım kûh-ı kaf olsa ne gamdır Ya Celil
Rahmetin bahrına nisbet “Ennehu şey’un kalîl”
       Lâedrî

   ***

Ne kendi eyledi rahat, ne halka verdi huzur
Yıkıldı gitti cihandan, dayansın ehl-i kubur
    Arif Paşa

   ***

Perişanım bugün cânâ perişan olmayan bilmez
Cevahir kadrini cevher-füruşan olmayan bilmez
    Alvarlı

   ***

Ayinedir bu alem her şey Hak ile kaim
Mir’at-ı Muhammed’den Allah görünür daim
    Aziz Mahmud Hüdai

   ***

Aciz kaldım zalim nefsin elinden
Şu dünyanın lezzetine doyamaz
Aynına almıştır gaflet gömleği
Ömrünün gelip geçtiğini bilemez

İlahi gaflet gömleğin giyene
Müslüman der misin nefse uyana
Kazanıp kazanıp verir ziyana
Hak yoluna bir puluna kıyamaz

İlahi gafletten uyar gözümü
Dergahında kara etme yüzümü
Yunus der gelin tutun sözümü
Dünya seven ahireti bulamaz
    Yunus

   ***

Zevke durmak şöyle dursun vaktimiz yok mateme
Davranın zira gülünç olduk aleme
    Akif (Birlik Bağı)

   ***

Ne harabiyim ne harabatiyim
Kökü mazide olan atiyim
    Y.Kemal

   ***

Harabisin, harabati değilsin
Gözün mazide, ati değilsin
    T.Fikret

   ***

Hak şerleri hayr eyler
Sen sanma ki gayr eyler
Arif anı seyr eyler
Mevla Görelim n’eyler
N’eylerse güzel eyler

Sen Hakk’a tevekkül ol
Tefviz et ve rahat bul
Hakkına razı ol
Mevla Görelim n’eyler
N’eylerse güzel eyler

Deme bu niçin böyle
Yerindedir ol öyle
Var sonunu seyr eyle
Mevla Görelim n’eyler
N’eylerse güzel eyler

Hakk’ın olıcak işler
Boştur gam u teşvişler
Ol istediğini işler
Mevla Görelim n’eyler
N’eylerse güzel eyler
    İbrahim Hakkı

   ***

Zalimin zulmü varsa mazlumun Allah’ı var
Bugün zulmetmek kolay yarın Hakk’ın divanı var
        Laedri

   ***

Nadanla sohbet zordur bilene
Zira nadan ne gelirse söyler diline
    Anonim

   ***

Ahlak iledir kemal-i Âdem
Ahlak iledir nizam-ı alem
    Anonim

   ***

Verirler “Ben acizim kudret Senin” dedikçe
Verenin şanı yüce, sen iste istedikçe
    NFK

   ***

Ben sanırdım alem içre bana hiç yar kalmadı
Ben beni terk eyledim gördüm ki ağyar kalmadı

   ***

Bir serçe bir kartalı salladı vurdu yere
Yalan değil gerçektir ben de gördüm tozunu

Bir küt ile güreştim elsiz ayağım aldı
Onu da basamadım güvendirdi yüzümü

Bir sineğin kanadın, kırk katıra yüklettim

Çifti dahi çekemedi, şöyle kaldı kazını
    Yunus

   ***

Cevahir kadrini cevher füruşan olmayan bilmez

   ***

Dedim müminlere cevr ü cefa nedir a çeri (siyasi)
Mümin olanın üstüne tank sürmelidir

   ***

Ben usanmam gözümün nuru cefadan amma
Ne kadar olsa cefadan usanır candır bu
    Keçcizade İzzet Molla

   ***

Bir bağ ki görmezse terbiye tımar
Çalı çırpı biter haristan olur
    T.Fikret

   ***

Ol suyu kim içse heman
Kalbe değer şems-i cihan
Verir heyet-i cavidan
Yandıkça yandım bir su ver
    Hace Hüseyin Efendi

   ***

Beni bende demen ben bende değilim
Bir ben vardır bende benden içerü
    Yunus

   ***

Vur kazmayı Ferhat, çoğu gitti azı kaldı
    NFK

   ***

Eyvah bu baziçede bizler yine yandık
Zira ki ziyan ortada bilmem ne kazandık
    Ziya Paşa

   ***

Gül devrini görseydim O’nun bülbülü olurdum
Yarab! Beni evvel getirseydin ne olurdu!
    Akif

   ***

İlim öğren yiğidim cehalet ardır
Ona razı olan sadece hımardır

   ***

Haya sıyrılmış inmiş öyle hissizlik ki her yerde
Ne çirkin yüzler örtermiş meğer incecik bir perde

Vefa yok…Ahde hürmet hiç…Emanet lafz-ı bi medlul
Yalan raiç, hıyanet mültezem her yerde, hak meçhul
    Akif

   ***

Kazara bir sapan taşı, bir altın kaseye değse
Ne kıymeti artar taşın, ne kıymetten düşer kase
    Sa’di

   ***

Öyle bir dildara dil ver ki eyleye dilşad seni
Öyle bir dameni tut ki ede ber-murad seni
    Alvarlı

   ***

Koy gülen gülsün Hak bizi bilsin
Cahil ne bilsin Hakk’ı bilen var
    Yunus

   ***

Ben sanırdım alem içre bana hiç yar kalmadı
Ben beni terk eyledim gördüm ki ağyar kalmadı
    Niyazi Mısri

   ***

Sen tecelli eylemezsin perdede ben var iken
Şart-ı izhar-ı vücudundur adem olmak bana
    Gavsi

   ***

Varlığa eriyor
Varlıkta eriyor
Ve yeniden bir kere daha
Varlığa eriyoruz

   ***

Zulmet-i hicrinde bidar olmuşum Yarab meded
İntizar-ı subh-ı didar olmuşum Yarab meded
    Niyazi Mısri

   ***

Eğer ehl-i basiretsen hüner arzetme nâdâna
Anadan doğma amalar değildir vakıf elvana
    Şinasi

   ***

Hayalinin hayaline hayal bulmaz muhayyiller
Riyazatı bin yıl olsa hayal eyler hayaliler

   ***

Rayete meylederiz kamet-i dilcu yerine
Tuğa dil bağlamışız kakül-i hoş-bu yerine

Heves-i tiğ ü keman çıkmdı dilden asla
Nâvek-igamze-i dil-duz ile ebru yerine

Severiz esb-i hüner-mend-i saba reftarı
Bir peri-şekl-i sanem bir gözü ahu yerine
    Gazi Giray

   ***

Tahir Efendi bize kelp demiş
İltifatı bu sözde zahirdir
Maliki mezhebindenim zira
İtikadımca kelp tahirdir

    Nef'i

   ***

Tulumbanı al yetiş imdada yangın var
Dedim: Zahirde mi aşık? Dedi: İhfada yangın var

Sefine-i kalbime alevli bir ok attın ey dost
Bülend-avaz ile dersin, bakın deryada yangın var
    Sûzî

   ***

Yarab! Mahşerde bizi bu ikrar ile haşret
    Akif

   ***

Derd-i hicrana tabibim bir deva bilmez misin?
Göz ucuyla bir nigah-ı aşina kılmaz mısın?

Hep cefa dersin talim etti üstad sana
Ey cefasu ne diyen semt-i vefa bilmez misin?

   ***

Cihanda adem olan bigam olmaz
Anınçün bigam olan adem olmaz
    Necati Beğ

   ***

Her akıle bir dert bu alemde mukarrer
Rahat yaşamış var mı güruh-ı ukaladan
    Ziya Paşa

   ***

Bu yol uzaktır
Menzili çoktur
Geçidi yoktur
Derin sular var
    Yunus

   ***

Ehl-i dil söyleyemez derdini Allah’a bile
    Nesimi

   ***

Cahil yüzüyor zevrak-ı zevk u safada
Arif geziyor mihnet-i kahr u belada
    Ziya Paşa

   ***

Sanma ey hace senden zer ü sim isterler
“Yevme la yenfeu”da kalb-i selim isterler
    Bağdatlı Ruhi

   ***

Yansam da ocak gibi gayra eylemem izhar
Yakma beni ateşlere ey çarh-ı cefakar
    Ketencizade

   ***

Bir adaletgah-ı vasidir bu dar-ı imtihan
Bugün kurban edenler yarın olurlar millete kurban
    (Meşrutiyet şairi)

   ***

Mekanım lamekan oldu
Bu cismim cümle can oldu
Nazar-ı Hakk ayan oldu
Özüm mest-i lika gördüm
    Nesimi

   ***

Âbistân-ı sefa vü kederdir leyal hep
Gün doğmadan meşîme-i şebden neler doğar
    Rahmi

   ***

Bir kapı bend ederse bin kapı eder küşad
Hazret-i Allah Efendi, Müfettihül Ebvabdır
    Şemsi

   ***

Canan dileyen dağdağa-yı cana düşer mi
Can isteyen endişe-i canana düşer mi

Girdik reh-i sevdaya cünunuz
Bize namus lazım değil
Ey dil ki bu iş şane düşer mi
    Seyyid Nigari

   ***

Zalimlere dedirtir Kudret-i Mevla
Tallahi lekad âserakallahü aleyna
    Ziya Paşa

   ***

Haberdar olmamışsın kendi zatından da hala sen
“Muhakkar bir vücudum” dersin ey insan fakat bilsen

Senin mahiyetin hatta meleklerden de ulvidir:
Avalim sende pinhandır, cihanlar sende matvidir
    Akif

   ***

Her nefeste Allah adın de müdam
Allah adı ile olur her iş tamam
    Süleyman Çelebi

   ***

Yalancı dünyaya aldanma yahu
Bu dernek dağılır divan eğlenmez
İki kapılı bir viranedir bu
Bunda konan göçer, konuk eğlenmez
    Aziz Mahmut Hüdai

   ***

Ey sârubân zimamı çek semt-i kûy-ı yare
Virane dilde zira yer kalmadı karare

Ey sârubân-ı müşfik sen olmadın mı aşık
Aheste-revlik etme rahmeyleyip bu zare
    Sarı Abdullah Efendi

   ***

Şarka bakmaz, Garbı bilmez, görgüden yok vayesi
Bir kızarmaz yüz, yaşarmaz göz bütün sermayesi
    Akif

   ***

Yürekler merhametsiz, duygular süfli, emeller hâr
Nazarlardan taşan mana ibadullahı eder istihkar
    Akif

   ***

Bir Kitabullah-ı azamdır seraser kainat
Hangi harfi yoklasan manası Allah çıkar
    Recaizade

   ***

Nadan ile sohbet zordur bilene
Çünkü nadan ne gelirse söyler diline
    Anonim

   ***

Arifin can gözlerinde nur-ı irfan olur
Arife avn-ı Huda sırr-ı mearif yar olur
    Alvarlı

   ***

Ruhum benim oldukça bu imanla beraber
Üçyüz sene, dörtyüz sene, beşyüz sene bekler
    Süleyman Nazif

   ***

Aşk için saf eyle gel sufi derun-ı kalbi kim
Zeyneder kâşânesin elbette mihman isteyen
    Hanifi

   ***

Vardım ki yurdundan ayağ götürmüş
Yavrı gitmiş, ıssız kalmış otağı
Camlar şikest olmuş meyler dökülmüş
Sakiler meclisten çekmiş ayağı

Kangı dağda bulsam be o maralı
Kangı yerde görsem çeşm-i gazalı
Avcılardan kaçmış ceylan misali
Göçmüş dağdan dağa yoktur durağı

Laleyi sümbülü gülü har almış
Zevk ü şevk ehlini ahüzar almış
Süleyman tahtını sanki mâr almış
Gama tebdil olmuş ülfetin çağı

Zihni dert elinden her zaman ağlar
Sordum ki bağ ağlar bağban ağlar
Sümbüller perişan güller kan ağlar
Şeyda bülbül terk edeli bu bağı
    Bayburtlu Zihni

   ***

Sultan Selim-i Evveli rametmeyip ecel
Fethetmeliydi alemi şan-ı Muhammedi

Gök nura gark olur nice yüz bin minareden
Şehbal açınca ruh-ı revan-ı Muhammedi
    Yahya Kemal

   ***

Alem-i kesretten ey Salih firar eyle yürü
Ferd-i ehadiyet bârgahında karar eyle yürü

   ***

Olmazsa milletin efrad-ı beyninde adalet
Geçer zemine bir gün arşa çıkan paye-i devlet

   ***

Kemankeş olanın yayı sarsılır

Erenler kılıcı arştan asılır

Koçyiğit meydanda basar basılır

Gör nice dünyada merdaneler var

Hakkı gel sırrını eyleme zahir

Olayım der isen bu yolda mahir

Harabat ehline hor bakma Şakir (büyük oğlu)

Defineye malik viraneler var

    Erzurumlu İbrahim Hakkı

   ***

Cahil geziyor zevrak-ı ikbal-i safada

Arif yüzüyor merkez-i girdab-ı belada

    Ziya Paşa

   ***

Bende şüdem bende şüdem bende şüdem

Men bende behaclet be ser efgende şüdem

Her bende şeved şad ki azad şeved

Men şad ezanem ki türa bende şüdem

Kul oldum kul oldum kul oldum

Hakkıyla kulluk edemediğim için mahcup oldum

Her köle azat edilince sevinir

Ben ise Sana kul olduğum için mutlu oldum.

    Mevlana

     ***

Ruhum benim oldukça bu imanla beraber

Üçyüz sene, dörtyüz sene, beiyüz sene bekler

    S.Nazif

    ***

Verme nefsin eline kazma

Kimsenin yolunda kuyu kazma

Kazarsan birinin yolunda kuyu

Gider içine düşersin yüzü koyu

    İbni Kemal

   ***

Sanma şâhım herkesi sen sadıkâne yâr olur
Herkesi sen dost mu sandın, belki ol ağyâr olur.
Sadıkâne belki ol âlemde bir dildâr olur
Yâr olur ağyâr olur dildâr olur serdar olur.

    Yavuz

   ***

Şuara leşkerine mir-i livadır sühanım

    Fuzuli

   ***

Yağmıyor yağmurlar bitmiyor lale

Acep bu halimiz böyle mi kala

Rahmet deryasından gelen bû ile

Vakitlerde esen yeller perişan

    Suzi

   ***

Mihneti kendine zevk etmedir alemde hüner

Gam ü şâdi-i felek böyle gelir böyle gider

    Enderunlu Vasıf

   ***

Sen ol Zahir'sin ki ne olduğun bilinmez

Ol Batın'sın ki hiç kimseden gizlenmez

    Recaizade

   ***

Yansam da ocak gibi gam eylemem izhar

(Yakma beni nar-ı ağyare ey Gaffar u Settar!)

    Ketencizade'ye nazire

   ***

Tövbe yarabbi hata rahına gittiklerime

Bilerek ettiklerime, bilmeyerek ettiklerime

    Merzifonlu Şeyh Abdurrahim Rumi

   ***

Sus ey divane, durmaz kainatın seyr-i mutadı

Ne sandın! Fıtratın ahkamı hiç dinler mi feryadı

Bugün sen kendi kendinden ümid et ancak imdadı

Evet, sen kendi ikdamınla kaldır, git de bid'adı

Cihan kanun-ı sa'yin bak nasıl bir hisle münka'dı

Ne yaptın? "Leyle lil insani illa mâ sa'a" vardı. (Necm 36, İnsana sa'yinden başka ne vardır ki!)

    Akif

   ***

Henüz bitmemiş terennümler var

Ki sükutumdan intizar inler

    Faik Ali

    ***

Baş ayak aynı yerde, öper alnı seccade

İşte insanı kurbete taşıyan cadde

    ***

Gör zahidi kim "sahib-i irşad olayım" der

Dün mektebe vardı, bugün "üstad olayım" der.

    Bağdatlı Ruhi

    ***

Aman Allah'ım aman

Senden olmasın eman

Doğrusu işimiz çok yaman

    NFK'ye nazire

    ***

Dost bîvefa, felek bîrahim, devran bîsükun

Dert çok derman yok, düşman kavî talih zebûn

    Fuzuli

    ***

Ondört asır evvel, yine böyle bir geceydi,
Kumdan, ayın ondördü, bir öksüz çıkıverdi!

Lakin, o ne hüsrandı ki: Hissetmedi gözler,
Kaç bin senedir halbuki bekleşmedelerdi!

Neden görecekler, göremezlerdi tabii;
Bir kere, zuhur ettiği çöl en sapa yerdi,

bir kerede, mamure-i dünya, o zamanlar,
Buhranlar içindeydi, bu günden de beterdi.

Sırtlanları geçmişti beşer yırtıcılıkta;
Dişsiz mi bir insan, onu kardeşleri yerdi!

Fevza bütün afakını sarmıştı zeminin.
Salgındı, bugün şarkı yıkan, tefrika derdi.

Derken, büyümüş kırkına gelmişti ki öksüz,
Başlarda gezen kanlı ayaklar suya erdi!

bir nefhada insanlığı kurtardı o ma'sum,
bir hamlede kayserleri, kisraları serdi!

Aczin ki, ezilmekti bütün hakkı dirildi;
Zulmün ki, zeval aklına gelmezdi geberdi!

Alemlere rahmetti evet şer-i mübini,
Şehbalini adl isteyenin yurduna gerdi.

Dünya neye sahipse, O'nun vergisidir hep;
Medyun ona cemiyyeti, medyun O'na ferdi.

Medyundur o masuma bütün bir beşeriyet
Ya Rab, bizi mahşerde bu ikrar ile haşret.
    Akif 

    ***

Geçerken ağladım geçtim, dururken ağladım durdum

Duyan yok, ses veren yok; bir perişan yurda başvurdum

    Akif

    ***

Bu dert meyhanesinde 

Kimi gördün şaduman olmuş?
Bu gam hane-i mihnette 

Beladan kim eman bulmuş?

Bu bir devvar-ı gaddardır 

Gözü gördüğünü hep yer,
Ne şad u ne geda bunda 

Ne bir fert payidar olmuş,

Hüner Hakka kul olmaktır 

Hüner irfanı bulmaktır,
Hüner bir ibret almaktır 

Bu gaflet alemi almış

Nice serv-i revan canlar, 

Nice gül yüzlü sultanlar

Nice Hüsrev gibi hanlar

Bütün bu deryaya dalmış.

Muhammed Lütfi'ye lutfet 

Aman ey Halık-ı alem,
Belayı ekber oldur ki 

Özünü gaflete salmış.

    Alvarlı

    ***

Pak ve tahir eyle çirkâb-ı hevadan nefsini

Yalnız el yüz yıkamayı sanma taharetten garaz

    İsmail Hakkı Bursevi

    ***

Ol Medine izi tozu, bu Kuddusi yüzüne tûtiyâdır

    Kuddusi

    ***