1911 Vergi Makbuzu

 

    1867 yılında Bursa merkezli Hudavendigar Vilayeti kuruldu ve Balıkesir, Kocaeli, Kütahya ve Afyonkarahisar sancakları bu vilayete bağlandı. Cumhuriyete kadar resmi işler bu idari sistemde yürütüldü. Karahisar merkez kazasına bağlı Eğret köyünün resmi işleri dolaylı olarak Hudavendigar Vilayetine bağlıydı. Bu dönemdeki resmi belgelerde Hudavendigar vurgusunun sebebi bu.

    Elimizde 1911 yılına ait bir makbuz var. Hazır basılı bir makbuz bu... Vilayetin bütün sancaklarında kullanılabilecek esneklikte hazırlanmış. Belirli bölümlerine verginin cinsi, miktarı ile kişi ve yer adları işlenerek tarih atılıp mühürlenecek. Yani bildiğimiz ve bugün de kullanılan makbuzun aynısı...

    Tam ortaya 'Hudavendigar Vilayeti Doğrudan Doğruya Alınan Tekalife Mahsus Makbuz İlmuhaberi' başlığı antet gibi basılmış. Sağında solunda ise makbuzun seri ve tezkire numaraları var. Alınacak vergi cinsleri ortadaki hücrelere işlendikten sonra altta sonuç metninde şunlar yazılmış:

    Karahisar kazasının Eğret köyü ahalisinden Çolak Osman oğlu Salih ber derc-i bala otuz sekiz kuruş tahsil olunmuştur.

    Adı geçen Çolak Osman oğlu Salih, 'Dolaksız' diye lakaplanan kişi olup Dolak Mehmet Kırım'ın babasıdır. Çolakosmanoğulları ise kökte Gademler ile de bağlantılı Eğret'in eski sülalelerinden biri. Evleri, Tongulların Gociban ile Teke Hüseyin'in ev arasında bir yermiş. Bugün Anıtkaya'da Çolakosmanlar/Dolaksızlardan kimse yaşamıyor.