Bir de işin resmi tarafı vardı galiba. Televizyon sahibi olmak izne tabi miydi ne... En azından TRT bandrolu dedikleri bir pulu görünür bir yere yapıştırırlar, böylece bir çeşit vergiyi ödemek yoluyla ruhsat almış olurlardı. Bu uygulama son yıllara kadar geçerliliğini sürdürdü diye hatırlıyorum.
Bizden önceki kuşak benzer şeyleri radyo için yaşamış. Transistörlü, lambalı tabir edilen koca koca radyolara sahip olmak için servet harcarlarmış. Bir kaç radyo satın alma hikayesini Babamdan dinlemiştim de tam bir macera gibi gelmişti...
Tabi radyo satın almak da kendine göre bir resmi prosedüre tabiymiş, bunu da dikey olarak üçe katlanmış karton broşür gibi bir ruhsatnameden yeni öğrendik.
Başlığın devamı kabul edebileceğimiz alt başlık ise şöyle: "Genel Telsiz Telefon Neşriyatını almağa mahsus tesisata ait RUHSATNAME"
Bu başlıktan sonra seri numarası basılmış ve tarih hanesine 5-3-1962 tarihi yazılmış Hemen altındaki şu metin "Künye defterimizin 36. sahifesinde kayıtlı bulunan bu ruhsatname 3222 No. h telsiz kanunu hükümlerine tamamen riayet edilmesi kayıt ve şartıyle verilmiştir." İhsaniye PTT Merkezi Müdürü (sonradan ekleme olduğu anlaşılan Anıtkaya Şb.) olarak mühürlenip onaylanmış.
Metinden anlaşıldığına göre radyoyu alan kişi sadece radyo yayınlarını dinleyeceğine, telsiz alıcısı gibi başka amaçlarla kullanmayacağına dair yasal söz vermiş oluyor. Bu ruhsatnamenin amacı hem cihazları hem de sahiplerini kayda almak.
Belgenin orta katında, sözü edilen 5222 sayılı kanunun radyo sahiplerini ilgilendiren belli başlı maddeleri sıralanmış. Diğer katında ise Radyo cihazının bulunduğu yer bilgilerine dair bir çizelge basılmış. Buraya işlenen tek satırlık bilgi ifadesi "Eğret köyünde, evinde"
Kağıdın dışı böyle. İçine gelince... Asıl bilgi iç yüzünde. Önce Tesisat yani radyo cihazı hakkında bilgilerin yer aldığı bölüm bulunuyor. Buna göre; markası Philips, modeli 04/T, numarası 264992, lamba adedi Transistörlü, munzam hoparlör adedi yok, anteni dahili...
Radyonun naklen geldiği merkezler bölümü de bana ilginç geldi. Zira şimdiki araba alım satımı gibi o zaman da radyoların takibini yapıyorlarmış. Öyleyse bu ruhsatname de şimdinin araç ruhsatına benzemez mi...
Bu bölümde iki kayıt bulunuyor. 1966 tarihli ilki Afyon merkezlidir. İkincisi ise 1968 tarihli ve merkezi Anıtkaya... PTT damgalı mühürlerden de Afyon ve Anıtkaya merkezleri okunabiliyor. İki yılda bir ilgili PTT şubesinden vizeletildiği anlamı çıkarılabilir bu bölümden... Ayrıca Anıtkaya'ya PTT şubesinin 1966 sonrası açıldığını da...
Karşı sayfasında ruhsatname sahibinin kimlik bilgileri kaydedilmiş. Burada sadece Ömer Haykır yazısı var. Tahmin edileceği gibi bunu bizimle paylaşan kişi Ömer Haykır oğlu Kadir Haykır'dır. Kadir Abi ve akranlarından o dönemde radyo sahibi olmanın müşkilatına dair bilgi alınabilir.
Belgede köy-kasaba, Eğret-Anıtkaya ifadelerinin birlikte kullanılması bunun köye belediyelik verilmesi, adının değiştirilmesi, İhsaniye'ye bağlanması ve sonra tekrar Afyon merkeze alınması gibi olayların yaşandığı geçiş döneminde (1962) düzenlendiği gerçeğini gözümüze sokuyor.
Hiç yorum yok:
Yorum Gönder